Aardbeien

In 1933 viel de Gestapo de kantoren van uitgeverij Kiepenheuer in Berlijn binnen en nam de administratie, het archief en boeken in beslag. Onder de in beslag genomen werken bevonden zich ook die van de Joodse auteur Joseph Roth. Op 10 mei hetzelfde jaar werden zijn boeken op het plein voor de universiteit aan Unter den Linden verbrand. Een deel van het Kiepenheuer-archief wist echter te ontsnappen aan de handen van de Gestapo en werd pas in de jaren zeventig opnieuw ontdekt. Tot de vondsten behoorde een bruin mapje met daarop in handschrift ‘Joseph Roth’. Dit mapje bevatte iets minder dan vijftig vellen van het onvoltooide manuscript van de roman *Erdbeeren*, geschreven rond 1930.

Over de Roman

*Erdbeeren* biedt een indringende blik op de jeugd van Roth’s alter ego Naphtali Kroj in een kleine stad in Galicië, een gebied dat destijds deel uitmaakte van het Oostenrijks-Hongaarse rijk, vlakbij Rusland. Het manuscript schetst de levensloop van Kroj, die na de tragische dood van zijn vader — die in een dronken toestand van zijn slee valt en doodvriest — in dienst treedt bij een barbier en een kleermaker. Vervolgens belandt hij bij een doodgraver, met wie hij een bizarre en lucratieve handel begint in stukken van de stroppen van zelfmoordenaars, die volgens de lokale bijgeloven geluk zouden brengen.

Roth weet de wederwaardigheden van de inwoners van deze fictieve stad op een ontroerende, maar vaak ook humoristische wijze te verbeelden. De roman bevat kleurrijke personages, waaronder een advocaat die zich inzet voor de bouw van een kolossaal hotel in Amerikaanse stijl. Ondanks de grandeur van het hotel, blijft het leegstaan, op enkele uitzonderingen na, waaronder de rijke handelaar Britz, die het hotel in de winter gebruikt. Zijn bezoeken brengen kortstondig vreugde en welvaart, maar zijn vertrek laat de inwoners met een gevoel van leegte achter.

De Vertaling en Illustraties

*Erdbeeren* is prachtig vertaald door Els Snick en vol van bijzondere illustraties door Koen Broucke. De combinatie van Roth's melancholie en humor, samen met de visuele aanvullingen, maakt deze uitgave tot een waar juweel. Het manuscript getuigt van Roth's unieke stijl en zijn vermogen om met woorden een levendige wereld te scheppen, waarin de menselijkheid en tragedies van het leven centraal staan. De roman is niet alleen een verhaal over het verleden, maar ook een reflectie op de gevolgen van politieke onderdrukking en de zoektocht naar geluk in moeilijke tijden.