Het geval Wagner

In Het geval Wagner zijn twee polemieken gebundeld die de filosoof in zijn laatste scheppingsperiode schreef over een thema dat hem levenslang bezighield: de muziek en de ontaarding ervan in Wagners muziektheater. Polemiek op hoog cultuurfilosofisch niveau, waarin muziek als het allesschragend fundament van de cultuur wordt doorgelicht. Nietzsche onderzoekt Wagner als muzikale grootmeester die aanvankelijk werd gezien als belofte voor de heropbloei van de Duitse en West-Europese cultuur, maar in deze teksten van zijn voetstuk stoten en afschilderen als een reactionaire decadent. Wagner verschijnt als een toneelspeler die de muziek ondergeschikt maakt aan het theater, en in zijn muziekdrama’s de decadentie tot kunst verheven heeft. Daarmee verwordt muziek tot een pompeuze, hysterische verklanking van het verval van de westerse cultuur. De stukken documenteren op niets mis te verstane wijze de redenen van Nietzsches breuk met zijn voormalige geestverwant.

Deze bundeling laat zien hoe Nietzsche's kritiek de relatie tussen muziek, theater en cultuur centraal stelt, en hoe hij de positie van Wagner in zijn eigen tijd en denken heroverweegt.

Kenmerken

• Thema: muziek en ontbinding in Wagners muziektheater
• Nietzsche’s breuk met Wagner komt duidelijk naar voren
• Muziek als fundament van cultuur en beschaving
• Wagner afgebeeld als toneelspeler ondergeschikt aan theater
• Decadentie in muziek verbeeldt als voortbrengsel van kunst
• Polen van Nietzsche in late scheppingsperiode gedocumenteerd