Over nationalisme (Hardback)

In 1945, kort na het einde van de Tweede Wereldoorlog, schreef George Orwell zijn invloedrijke essay 'Notes on Nationalism'. Dit meesterwerk is meer dan alleen een kritische reflectie op nationale trots; Orwell breidt het begrip nationalisme uit. Voor hem is het nationalisme een nietsontziend geloof in een zaak of identiteit, waarbij alle middelen zijn toegestaan en waarbij feiten en gezond verstand er niet meer toe doen. Hierbij is partijdigheid de absolute norm en bepaalt zij het denken en handelen van individuen en groepen.

Bas Heijne, een gerenommeerd essayist, geeft in zijn uitgebreide inleiding op het essay een historische context aan Orwells werk en toont aan hoe relevant de thema's die Orwell aansnijdt nog steeds zijn in onze hedendaagse samenleving. In een tijd waarin het nationalisme zoals Orwell het beschrijft, in vele delen van de wereld weer opbloeit, zijn emoties belangrijker geworden dan feiten. De democratie, die once zo sterk leek, verkeert in een crisis. Heijne's scherpe observaties maken duidelijk dat we ons als samenleving opnieuw moeten bezinnen op de implicaties van nationalisme en de rol die vooroordelen hierin spelen.

Recensenten prijzen Heijne en Orwells werk om hun diepgaande analyses. Rutger Bregman noemt het ‘een verbluffend en ongemakkelijk essay’, vooral omdat het ons dwingt om ook naar onszelf te kijken. Saskia Noort voegt hieraan toe dat Heijne in zijn scherpzinnige inleiding laat zien hoe angstaanjagend actueel Orwells werk nog is. Philip Huff beschrijft het als ‘een niet te negeren oproep om de strijd aan te gaan met vooroordelen, ook je eigen’, en benadrukt dat Heijne Orwells boodschap stevig in ons heden plaatst.

Dit boek, met een stevige hardcover en 80 pagina's aan diepgravende tekst, biedt niet alleen een herinterpretatie van Orwells invloedrijke ideeën, maar daagt ook de lezer uit om stil te staan bij hun eigen opvattingen en biases. In een tijd waarin het gevaar van blind nationalisme opnieuw op de loer ligt, is dit essay relevanter dan ooit eerder. Het is een onmisbare leeservaring voor iedereen die geïnteresseerd is in politieke filosofie, geschiedenis en de staat van de huidige democratie.