Aan de frontiere gelegen - Reformatie en strijd in Eemland 1520-1650 - Paperback

De reformatie verliep in de zestiende eeuw bijzonder chaotisch voor de bewoners van Eemland in het noordoosten van de huidige provincie Utrecht. Het gebied fungeerde als frontgebied, waardoor het geteisterd werd door de strijd tussen Karel V en de Gelderse hertogen vanaf de jaren 1520 en later door de strijd in de Nederlandse Opstand vanaf 1572. De gevolgen voor de bevolking waren rampzalig: dorpen werden verwoest en bewoners moesten regelmatig vluchten. Tot circa 1600 ontstonden in Eemland nauwelijks protestantse groepen, met uitzondering van Bunschoten waar de doperse beweging enige aanhang kreeg. Rond 1600 werd de situatie weer enigszins leefbaar. De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden erkende toen als bevoorrechte kerk alleen de Gereformeerde Kerk. In Eemland stonden predikanten zonder opleiding achter de kansels terwijl priesters overal rondtrokken om mensen te trekken. Na 1600 kwam er geleidelijk meer orde in het kerkelijk leven, zowel aan rooms-katholieke als aan gereformeerde zijde. In 1619 werden bijna alle gereformeerde predikanten in Eemland uit hun ambt gezet omdat zij remonstrants waren. Een laatste keer werd Eemland in 1629 geteisterd door een keizerlijk leger."

Historische context

De reformatie verliep in de zestiende eeuw bijzonder chaotisch voor de bewoners van Eemland in het noordoosten van de huidige provincie Utrecht. Het gebied fungeerde als frontgebied, waardoor het geteisterd werd door de strijd tussen Karel V en de Gelderse hertogen vanaf de jaren 1520 en later door de strijd in de Nederlandse Opstand vanaf 1572. De gevolgen voor de bevolking waren rampzalig: dorpen werden verwoest en bewoners moesten regelmatig vluchten. Tot circa 1600 ontstonden in Eemland nauwelijks protestantse groepen, met uitzondering van Bunschoten waar de doperse beweging enige aanhang kreeg. Rond 1600 werd de situatie weer enigszins leefbaar. De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden erkende toen als voorbehouden kerk alleen de Gereformeerde Kerk. In Eemland stonden predikanten zonder opleiding achter de kansels terwijl priesters overal rondtrokken om mensen te trekken. Na 1600 kwam er geleidelijk meer orde in het kerkelijk leven, zowel aan rooms-katholieke als aan gereformeerde zijde. In 1619 werden bijna alle gereformeerde predikanten in Eemland uit hun ambt gezet omdat zij remonstrants waren. Een laatste keer werd Eemland in 1629 geteisterd door een keizerlijk leger.

Religieuze ontwikkelingen

Tot 1572 ontstonden in Eemland nauwelijks protestantse groepen, met uitzondering van Bunschoten waar de doperse beweging enige aanhang kreeg. Rond 1600 werd de situatie weer enigszins leefbaar. De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden erkende als voorbehouden kerk alleen de Gereformeerde Kerk. Na 1600 kwam er langzamerhand enige orde in het kerkelijk leven, zowel aan rooms-katholieke als aan gereformeerde zijde.