Akos Rozmann 12 Stations / Tolv Stationer (7 CD)

Ákos Rózmanns Tolv Stationer (Twelve Stations) For Voices And Piano is een groots en meeslepend werk dat wordt beschouwd als een mijlpaal binnen het genre van de musique concrète, oftewel elektro-akoestische muziek. Dit zevendelige cd-album biedt een allesoverweldigende auditieve reis van ruim zes en een half uur, waarin de luisteraar wordt meegenomen door de diepste lagen van het menselijk bestaan. Het album verscheen in het jaar 2014 in een luxueuze box, speciaal ontworpen om recht te doen aan de enorme omvang en diepte van Rózmanns artistieke visie. Het werk ontstond uit een eenvoudig verzoek voor een vijf minuten durende compositie voor stem en piano, maar groeide uit tot een monumentaal project dat twintig jaar omspande. De oorspronkelijke geluidsopnames, gemaakt met sopraan Ilona Maros en geprepareerde piano, vormen het basismateriaal voor Tolv Stationer. Rózmann paste verschillende technieken uit de musique concrète toe, zoals het versnellen, vertragen, knippen en plakken van tape. In latere fases bracht hij digitale verwerkingsmethoden en sampling in, waardoor het werk evolueerde in klank en expressie. Op kenmerkende wijze weet Rózmann een schijnbaar oneindige rijkdom aan geluid voort te brengen uit het beperkte materiaal van stem en piano, waardoor de luisterervaring tegelijkertijd abstract, lichamelijk en spiritueel wordt. De sfeer van het album is intens, mysterieus en vaak onheilspellend: de luisteraar beweegt zich tussen chaotische, agressieve geluiden en passages vol verheffing en licht. Rózmann zelf liet weinig los over de betekenis, maar verwees indirect naar concepten als het Tibetaanse Wiel van Het Leven en zijn eigen religieuze zoektocht. Hierdoor blijft Tolv Stationer ambigu, gelaagd en open voor interpretatie, zowel als spirituele reis als een meesterlijk onderzoek naar de grenzen van geluid. Onder de verschillende stations springen enkele onderdelen eruit. 'Property – Room' (De eerste twee Stations) opent met een overweldigend klankveld waarin piano en stem vervormd en gefragmenteerd worden tot een hallucinerende, duistere sfeer. 'The Contents and Life of the Black Pit' neemt de luisteraar mee naar een nog abstractere en meer beklemmende geluidswereld, waarin stemmen en elektronica samenvloeien tot een onrustig en meeslepend geheel. Het stuk 'The Awakening' markeert een omslagpunt; hier maken de rauwe, ontregelende klanken van het begin plaats voor meer lichtheid en spirituele verheffing. De slotscène 'The Celebrators' breekt met traditionele afsluitingen en ontvouwt zich als een spiegelend refrein, alsof het verhaal door blijft gonzen in de tijd. Tolv Stationer is binnen de musique concrète een absoluut uniek en gedurfd werk, waarin Rózmanns ongekende toewijding, technische virtuositeit en spirituele inspiratie samenkomen. Het album is niet alleen een auditief avontuur, maar ook een existentiële zoektocht, samengebald in een 7-cd box die tot de verbeelding van iedere avontuurlijke luisteraar spreekt.