Als ik eens Nederlander was...

In 1913 bereidt de Nederlandse koloniale overheid een groots feest voor ter viering van honderd jaar onafhankelijkheid van Frankrijk. Ironisch genoeg moesten Indonesische onderdanen meebetalen aan dit ‘vrijheidsfeest’ in hun eigen bezette land. De jonge journalist en nationalist R.M. Soewardi Soerjaningrat, die later Ki Hadjar Dewantara zou worden genoemd, reageerde met een vlijmscherp pamflet. Onder de façade van een hypothetische Nederlandse burger ontmaskert hij de hypocrisie van de kolonisator en stelt hij dat vrijheid eerst aan het geknechte volk toekomt. De uitspraak “Neen, voorwaar, als ik Nederlander was, ik zou nimmer zulk jubileum willen vieren hier in een door ons overheerscht land. Eérst dat geknechte volk zijn vrijheid geven, dàn pas onze eigen vrijheid herdenken.” schetst al snel een krachtige, onverholen kritiek op koloniale arrogantie.

Het pamflet werd massaal verspreid en in het Maleis vertaald, wat een schokgolf veroorzaakte in Nederlands-Indië en uiteindelijk leidde tot de verbanning van Soerjaningrat. Het werk wordt beschouwd als een wezenlijk historisch document en een meesterwerk van politieke satire. Het markeert de geboorte van het Indonesische nationale zelfbewustzijn en herinnert aan de kracht van het geschreven woord tegen onderdrukking.

Pagina's: 24, Editie: Heruitgave, Paperback, Zachte Steen

Kenmerken

• 24 pagina's en heruitgave-editie, paperback
• Soewardi Soerjaningrat, later Ki Hadjar Dewantara
• Pamflet ontmaskert hypocrisie van de kolonisator
• Geschreven onder de façade van een Nederlandse burger
• Verspreid in Maleis en veroorzaakte schokgolf
• Leidde tot verbanning van de auteur