Bach tegen de moderniteit

Veel geleerden en muziekliefhebbers beschouwen J.S. Bach als een moderne figuur, omdat zijn muziek rechtstreeks lijkt te spreken tot de esthetische, spirituele of emotionele zorgen van hedendaagse luisteraars. Echter, de muziek van Bach is niet modern; zij weerspiegelt en promoot een krachtige premoderne wereld- en levensvisie. In "Bach tegen de moderniteit" biedt auteur Michael Marissen een grondige en kritische analyse van Bachs werk en levensvisie, met twee essayachtige hoofdstukken die een nieuw perspectief bieden op deze iconische componist.

Pre moderne wereld- en levensvisie

In het eerste hoofdstuk van het boek onderzoekt Marissen Bachs gedocumenteerde persoonlijke leven en muzikale publicaties. Hij stelt dat Bach geen eenvoudige afspiegeling is van hedendaagse ideeën en emoties, maar eerder een representant van een premoderne manier van denken en leven. Marissen argumenteert dat Bach met zijn muziek wilde overdragen wat hij zelf als essentiëel beschouwde in de wereld om hem heen, die doordrenkt was van religieuze en culturele waarden die toen de norm waren. Dit biedt een verfrissend inzicht in hoe we de muziek van Bach misschien verkeerd begrijpen door deze te projecteren op de moderne wereld.

Bijbelse notities en moderne interpretaties

In het tweede hoofdstuk gaat Marissen dieper in op de eigen notities van Bach in zijn bijbel. Veel moderne geleerden hebben deze kanttekeningen geïnterpreteerd als ‘modern’, maar Marissen steekt tegen deze opvatting in. Hij betoogt dat deze notities eerder reflecties zijn van de denkpatronen en opvattingen van zijn tijd, wat een wezenlijk andere context biedt dan de huidige retrospectieve interpretaties. Deze inzichten helpen om de kloof tussen de tijd van Bach en de moderne wereld te overbruggen, en plaatsen zijn werk stevig in de historische context waarin het is gecreëerd.

Een prikkelend en onmisbaar werk

"Bach tegen de moderniteit" is een uitdagend en prikkelend boek dat essentiële vragen opricht over de manier waarop we Bachs muziek en betekenis percipiëren. Het biedt zowel muziekliefhebbers als academici nieuwe invalshoeken en argumenten over een van de meest invloedrijke musici in de geschiedenis. Voor iedereen die een diepere waardering wil krijgen voor de muziek van Bach en de culturele en religieuze context waarin hij werkte, is dit boek een onmisbaar werk en een waardevolle aanvulling op de bestaande literatuur.