Crapuul

Een meeslepend verhaal over sociale ontwrichting in het Stokstraatkwartier van Maastricht, gezien tegen de achtergrond van de industriële revolutie. Rond 1840 ontwikkelt Maastricht zich tot de eerste industriestad van Nederland, terwijl in deze buurt nog ‘de sjiek vaan Mestreech’ klinkt. De monumentale stadspaleisjes maken plaats voor woningen die bevolkt raken door arbeiders, scharrelaars, bedelaars en prostituees, of worden omgebouwd tot kroeg of logement. De bevolking ondergaat ingrijpende veranderingen en de tijd lijkt te wachten met ingrijpen.

De aanpak is draconisch zodra er ingrijpen komt: het Stokstraatkwartier moet weer net zo mondain worden als vroeger. De gemeente entziet bewoners als ‘onmaatschappelijken’ en voert ze naar woonscholen. Dit stigma achtervolgt mensen tot op de dag van vandaag, en sommigen worden nog steeds uitgemaakt voor crapuul. De ontwrichting in het Stokstraatkwartier is lange tijd slechts onderwerp van een enkele sociale voorvechter geweest. Maastricht toont zich ondanks de donkerste jaren een bourgondische stad, waar de schone schijn regeert en niemand wil weten van de middeleeuwse toestanden in deze tien straatjes.

Naarmate de buurt uitgroeit tot een vrijstaat vol kleurrijke figuren, smeedt Crapuul met hun verhalen de kroniek van deze bijzondere krottenwijk en geeft zo een eigen beeld van een gebied dat een complex verhaal vertelt.

Kenmerken

• Historisch kader: Maastricht groeit tot eerste industriestad in 1840
• Stedelijke transformatie: paleisjes naar arbeiderswoningen en kroegen
• Strijd om normaliteit: woonscholen en etiket ‘onmaatschappelijk’
• Stigma en identiteit: achtervolging door de term crapuul
• Zwart-wit beeld van woelige periodes in een Bourgondische stad
• Kroniek van een vrije wijk vol kleurrijke figuren