Czech Philharmonic Orchestra, Karel Ančerl Britten: Gold Edition Volume 43 (4 CD)

Ter gelegenheid van de honderdste geboortedag van de dirigent Karel Ančerl moet binnen de Ančerl Gold Edition het 'laatste woord' nog worden gezegd. De vier CD's geven een overzicht van het werk van tijdgenoten van Ančerl, met uitzondering van Brittens 'The Young Person's Guide to the Orchestra', dat van Tsjechische componisten. De set getuigt op ongekende wijze van de jaren vijftig en zestig, de periode waarin de communistische machthebbers beslisten over smaak en compositietrends, en waarin het criterium voor acceptatie of afwijzing van een werk het 'massa-aantrekkingsvermogen' was en de mate van overeenstemming met de stijl van het 'socialistisch realisme'. Het uitstekende Tsjechisch Filharmonisch Orkest met zijn internationaal begeerde dirigent staat hier ongewild in dienst van de propagandistische kitsch (Dobiáš's cantate 'Bouw je land op om de vrede te versterken', Kapr's panegyric cantate 'In het Sovjetland'). Tegelijkertijd ontstonden echter ook een aantal opnamen van opmerkelijke werken van componisten die de ideologische druk wisten te weerstaan. Naast folkloristische inspiratie (bijvoorbeeld in het ballet 'Ondráš' van Ilja Hurník en het hoboconcert van Seidl) waren neoklassieke invloeden en 'genetische' verbanden met het werk van Janáček, Dvořák, Suk en Novák nog steeds voelbaar, terwijl ook het zoeken naar een eigen, eigentijdse muzikale taal aanwezig was (Eben, Bořkovec, Kalabis). Paradoxaal genoeg zouden de jonge componisten van vandaag jaloers kunnen zijn op hun tegenhangers van een halve eeuw geleden - menigmaal beleefden hun composities hoogstaande concertuitvoeringen en opnamen binnen korte tijd nadat de laatste noot in de partituur was opgedroogd.