de grens van mens

Nieuwe technologische ontwikkelingen kunnen mensen niet alleen beter maken, maar ook verbeteren. De wereld telt antidepressiva, Ritalin, vruchtwaterpuncties, protheses en hersenimplantaten. De ethiek moet zich richten op hoe deze middelen een goede inbedding in de samenleving kunnen krijgen. Verbeek verzet zich niet tegen ingrepen in de menselijke natuur, maar onderzoekt de nieuwe manier van mens-zijn die eruit ontstaat. In hoeverre verschuiven hierdoor onze verantwoordelijkheden en nemen de acceptatie van ziekte en imperfectie af? Wordt er een nieuwe invulling gegeven aan wat een menswaardig leven is? Mag je de klachten van iemand met Parkinson met behulp van een hersenimplantaat verminderen als het karakter van de patiënt daardoor volkomen verandert? Het verhaal van de mens als vormgever van zichzelf krijgt aansluiting bij de gedachte van de Übermensch: iemand die verantwoord met dit vermogen omgaat.

Angst voor technologieën ontkent het wezen van de mens, aldus Verbeek, die hierover een helder boek schrijft. “Vogels hebben vleugels, mensen techniek.”

Nieuwe technologische ontwikkelingen kunnen mensen niet alleen beter maken, maar ook verbeteren. De wereld is vol antidepressiva, ritalin, vruchtwaterpuncties, protheses en hersen-implantaten. Het is hoog tijd dat de ethiek zich gaat richten op de vraag hoe deze middelen een goede inbedding in de samenleving kunnen krijgen, aldus de techniekfilosoof Peter-Paul Verbeek.

Kenmerken

• Ethiek richt zich op maatschappelijke inbedding van technologie
• Nieuwe mensvorm door ingrepen verschuift verantwoordelijkheden
• Mogelijke verschuiving van ziekteperceptie door verbetering
• Parkinson kan door hersenimplantaat beïnvloed worden, met veranderend karakter
• Angst voor technologie kan het menselijk wezen ontkennen
• Übermensch: verantwoord omgaan met zelfvormgeving