De hel van Fresnes

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden bijna 90.000 strafzaken tegen militairen ingeleid bij de Belgische militaire rechtbanken. Bijna één op vijf Belgische militairen kwam dus in ’14-’18 in aanraking met het militaire gerecht. Op elk moment van de oorlog zaten tussen de 3.000 en 5.000 Belgische militairen – het equivalent van een infanteriebrigade – opgesloten in Franse gevangenissen. Het boek onderzoekt hoe het zover kon komen en welke rol de Belgische legerleiding, regering en militaire magistratuur speelden bij het terugdringen van deserties, insubordinatie en andere tuchtproblemen. Daarnaast gaat het in op de samenwerking met de Franse overheid bij het ter beschikking stellen van gevangenissen, en op de intussen vergeten eenheden zoals de tucht- en eerherstelcompagnieën. Ook wordt het onbegrip van de legerleiding en krijgsraden voor militairen met shell-shock belicht en hoe psychiatrische instellingen werden gebruikt om mannen opnieuw naar het front te sturen. De auteur bespreekt bovendien vooringenomenheid en anti-Vlaamse instelling in krijgsraden en auditeurs, en doorprikt daarmee Vlaams-nationale mythes. Het boek werpt zo een nieuw licht op een donker hoofdstuk uit de Belgische militaire geschiedenis.

De auteur belicht verder hoe de Franse gevangenissen werden ingezet en welke gevolgen dit had voor de militairen en de oorlogvoering. Ook wordt ingegaan op minder bekende eenheden en de rol van disciplinaire maatregelen in de frontlijn.

Daarnaast wordt ingegaan op de maatschappelijke en institutionele dynamieken die dit hoofdstuk uit de geschiedenis vormen, inclusief de verschillende perspectieven op gerechtigheid en tucht binnen het Belgische leger.

Kenmerken

• Geeft een nieuw licht op Belgische militaire geschiedenis
• Behandelt 90.000 strafzaken tegen militairen
• Beschrijft 3.000–5.000 gevangenen in Frankrijk
• Bespreekt tucht- en eerherstelcompagnieën
• onderzoekt shell-shock en psychiatrische instellingen
• doorprikt Vlaams-nationale mythes

• Interpretatie van legerleiding en krijgsraden
• Analyse van politieke en juridische verhoudingen tijdens oorlogstijd

• Het verhaal combineert juridische en militaire invalshoeken

• Helder en consumentenvriendelijke toon zonder mystificatie