De inquisiteur: Pieter Titelmans en zijn strijd tegen het protestantisme (1501-1572)

In dit verslag wordt het optreden van Pieter Titelmans, aangesteld als inquisiteur van Vlaanderen, geschetst op 22 april 1561 wanneer hij Belle binnenrijdt met een gewapende escorte en een gevangene. Een spontaan oproer ontstaat en wordt hardhandig neergeslagen. Gebruikmakend van een bewaard itinerarium, een reisdagboek en Titelmans’ administratie, traceert historicus Johan Van de Wiele de vele actoren die het pad van de inquisiteur kruisen. Titelmans onderzoekt andersgelovigen en reist door alle uithoeken van Vlaanderen, ondervraagt hen en dwingt hen hun geloof af te zweren. Weigeren ze dit, dan volgt terechtstelling. Deze harde aanpak en de daaropvolgende straatprotesten veroorzaken ontevredenheid bij lokale besturen, terwijl het centrale bestuur niet meteen reageert. Van de Wiele vertelt het verhaal als een toneelstuk waarin getuigen aan het woord komen en een inkijk wordt geboden in het hart van de zestiende-eeuwse samenleving, waar spanningen op meerdere niveaus toenemen. Zijn achtergrond als archivaris en cultuurbestuurder levert een beeld op van de historische context en de verhoudingen tussen autoriteiten en inwoners.

Inhoud en aanpak

De voorstelling volgt Pieter Titelmans in zijn rol als inquisiteur van Vlaanderen tijdens een specifieke historische gebeurtenis. Hij onderzoekt en confronteert andersgelovigen, zet processen in gang en hanteert een strikte aanpak die leidt tot ontevredenheid onder lokale besturen. De beschrijving legt de nadruk op de interactie tussen autoriteiten en burgers, en op hoe getuigen en bronnen een beeld geven van de maatschappelijke dynamiek van de tijd. Johan Van de Wiele presenteert het verhaal alsof je toeschouwer bent bij een toneelstuk, met nadruk op meerdere perspectieven en de complexiteit van de historische context.