De kern van participatief actie onderzoek

Actieonderzoek is een participatieve aanpak waarbij kennis en handelen gelijktijdig worden ontwikkeld. Het richt zich op maatschappelijk relevante thema’s en op verandering naast kennisverwerving. Dit boek biedt een beproefd model voor het doen van actieonderzoek en is bedoeld voor professionals en studenten in zorg, welzijn, wonen, onderwijs en HRM. Het combineert wetenschappelijke kennis met ervaringskennis en zet in op samenwerking met deelnemers om samen situaties te analyseren, oplossingen te ontwikkelen en verander­ing te realiseren. Het boek presenteert benaderingen, werkwijzen en praktische aanwijzingen voor het ontwerpen, uitvoeren en begeleiden van actieonderzoek, verdeeld over vier delen. Daarnaast wordt er ingegaan op onderwerpen zoals kenmerken van actieonderzoek, theoriegericht-wetenschappelijk onderzoek, kwaliteitscriteria, samenwerken en participeren, en de cyclus van zes fasen (voorfase, oriëntatiefase, diagnostische fase, ontwikkelingsfase, actiefase en evaluatiefase). Voor elke hoofdstuk zijn verwerkingsopdrachten en praktische opdrachten opgenomen, en op een ondersteunende website staan voorbeelden, handreikingen, opdrachten, formats en hulpmiddelen. Via Ferdie Migchelbrink Consultancy wordt ondersteuning geboden bij het toepassen van het boek in onderwijs en praktijk.

Inhoudelijke kernpunten

Actieonderzoek is gericht op participatieve creatie van kennis én actie, met expliciete aandacht voor verandering in tegenstelling tot louter kennisverwerving. Actieonderzoekers werken actief samen met de deelnemers en streven naar beter handelen in specifieke situaties. Het boek behandelt de zes fasen van de cyclus: voorfase, oriëntatiefase, diagnostische fase, ontwikkelingsfase, actiefase en evaluatiefase. Methoden en technieken omvatten onder andere participerende observatie, discussie en dialoog in groepen, en ervaringsgerichte methoden zoals krachtenveld-analyse, wereldcafés en PhotoVoice. Het werk belicht ook de wisselwerking tussen wetenschappelijke kennis en ervaringskennis en gaat in op kwaliteitscriteria naast traditionele validiteit en betrouwbaarheid. Daarnaast krijgt samenwerking, participatie en de vertaling van onderzoeksresultaten naar praktijk veel aandacht. Het boek is een praktisch instrument voor zowel studenten als professionals en wordt ondersteund door voorbeelden, opdrachten en hulpmiddelen op een ondersteunende website; er is ook aanvullende begeleiding vanuit een consultancy-partner.]