De Klank van Heilstaat: Musici in Tijd Stalin - Paperback

Vanaf het begin van de Sovjet-Unie veranderde het Russische muziekleven aanzienlijk: componisten moesten muziek maken die dienstbaar was aan de staat en arbeiders en boeren tot grootsheden moest aanzetten. In de werkomgeving van artiesten ontstonden eenvoudige melodieën, volksmuziekelementen, het geluid van fabrieksmachines en tractoren, met een dominante focus op Lenin en Stalin. Uitvoerende musici, zoals solerende pianisten en violisten, brachten nog wel klassieke werken van Beethoven, Mozart en Tsjaikovski ten gehore, maar moesten voorzichtig zijn met tijdgenoten die geen gehoor vonden bij het regime. Verkeerde vriendschappen, familiebanden of Duits klinkende achternamen konden ernstige gevolgen hebben. Een enkeling vond de dood voor zijn werk; anderen belandden in de Goelag. Het boek belicht dit fascinerende, vaak absurdische muzieklandschap aan de hand van tien levens, waaronder de pianist Svjatoslav Richter, de componisten Sergej Prokofjev en Moisej Vainberg, de pianiste Maria Joedina en de zangeres Klavdia Sjoelzjenko, en beschrijft hoe muziek in strafkampen bleef voortbestaan. Het werk van Michel Krielaars probeert die muzikale Sovjetwereld tot leven te brengen, gebaseerd op wat hij op het spoor kwam.

Inhoud

Het boek onderzoekt hoe de Sovjet-samenstelling van de muziekbeleving veranderde: wat er gebeurde met componisten, uitvoerende musici en de werkomstandigheden waaronder zij opereerden. Aan de hand van tien levens worden onder meer de ervaringen van Zaderatski, Kozin, Richter, Prokofjev, Vainberg, Joedina en Sjoelzjenko belicht, met aandacht voor de grillen van een regime en de daarvoor noodzakelijke creativiteit en veerkracht in ontoelaatbare omstandigheden.