De meisjes van Wijnberg en Montalcini

De meisjes van Wijnberg en Montalcini is een historische roman van Heleen Wagemans, gesitueerd in Amsterdam in de vroege jaren dertig. Het verhaal volgt twee jonge dienstmeiden die uit verschillende werelden komen: Dirkje uit Urk en Jopie uit Asterdorp, het ommuurde dorp in Amsterdam-Noord voor ontoelaatbaren. Onder leiding van Flora, een gedreven maatschappelijke toezichtholder met wortels in de SDAP, raken ze verwikkeld in een omgeving vol politieke salons, vrouwenemancipatie en de eerste scheuren in de verzuiling. Naarmate de oorlog nadert, veranderen beroepen en relaties meedogenloos: Dirkje, zwemjuf en getrouwd met een roden-dominee, en Jopie, die via Flora kindermeisje wordt bij een Italiaans-Joodse familie en uiteindelijk in het verzet belandt. Ze kiezen moedige routes zoals valse papieren en onderduikadressen, terwijl de stad krimpt en oude banden herleven.

Inhoud

Het verhaal volgt twee dienstmeisjes die opgroeien tot zelfstandige vrouwen terwijl ze werken in verschillende, maar nauw verweven werelden in Amsterdam in de jaren dertig. Dirkje komt van Urk, Jopie uit Asterdorp. Flora, een maatschappelijk werkster en dochter van een SDAP-wethouder, helpt bewoners aan werk. Dirkje werkt als dienstbode bij het welgestelde gezin Wijnberg; Jopie wordt kindermeisje bij de Italiaans-Joodse instrumentmaker Montalcini en diens tweeling, en leert eerst bij Dirkje. De twee sluiten een hechte vriendschap ondanks hun achtergrond. Ze ontdekken samen een veranderende wereld vol politieke salons, vrouwenemancipatie, SDAP-verheffingsidealen, tuindorpen, badhuizen en de eerste scheuren in de verzuiling. Wanneer de oorlog uitbreekt, draaien de rollen om: Dirkje is zwemjuf en getrouwd met een rode dominee; Jopie zit met haar man Sal in het verzet. Asterdorp wordt een Joods getto en oude banden herleven terwijl ze moedige keuzes maken zoals het vervalsen van papieren en het vinden van onderduikadressen. Het boek eindigt in een stad die krimpt en toont de vriendschap en het verzet door de ogen van twee dienstmeisjes.