de onttovering van wereld (Paperback)

In dit klassiek werk uit 1985 biedt Marcel Gauchet, een vooraanstaande hedendaagse Franse denker, een diepgaande en complexe analyse van de onderlinge verbanden tussen religie en politiek. Zijn werk is een belangrijke bijdrage aan het begrip van hoe deze twee domeinen elkaar door de geschiedenis heen vormgegeven hebben, vaak op manieren die niet altijd zichtbaar zijn maar zeer invloedrijk zijn geweest. In tegenstelling tot de samenlevingen van het verleden, wordt de westerse maatschappij in de huidige tijd niet langer beheerst door religie. Gauchet stelt dat deze maatschappij 'uit de religie getreden' is, voornamelijk door het proces van de 'onttovering van de wereld'. Dit proces heeft zich de afgelopen decennia versterkt, maar is in feite al eeuwenlang aan de gang.

Belangrijke ankerpunten in dit proces zijn onder andere de opkomst van de 'axiale religies', het ontstaan van het monotheïsme, de ontwikkeling van de christelijke idee van incarnatie en de Reformatie. Deze historische gebeurtenissen hebben niet alleen invloed gehad op de religieuze praktijk, maar ook op politieke structuren zoals de middeleeuwse monarchie, de absolute monarchie en zelfs de opkomst van de democratie. De schaduw van deze historische ontwikkelingen reikt tot op de dag van vandaag en beïnvloedt nog steeds tal van actuele politieke thema’s.

Naast Gauchet komt ook de socioloog Max Weber aan bod, met een focus op de historische context van zijn werk. Patrick Dassen onderzoekt de spanning tussen Webers diagnose van een onttoverde wereld en de talloze pogingen van zijn tijdgenoten om de wereld opnieuw te betoveren, een strijd die ons heden ten dage nog steeds aangaat. Het tijdperk waarin Weber leefde toont aan hoe dicht onttovering en utopische verleiding bij elkaar liggen.

Hedendaagse belangstelling voor semi-religieuze bewegingen en esoterische geschriften getuigt van de blijvende relevantie van deze vraagstukken. Le désenchantement du monde. Une histoire politique de la religion is nu voor het eerst in het Nederlands beschikbaar en biedt een scherpe visie op de implicaties van deze ontwikkelingen voor religie en democratie. André Cloots, emeritus hoogleraar filosofie aan de KU Leuven, heeft dit werk vertaald en voorzien van waardevolle verklarende voetnoten, waardoor het toegankelijker wordt voor een breder publiek.