Dekolonisiert Selfcare

In de huidige tijd is selfcare uitgegroeid tot een belangrijk thema dat zowel persoonlijke als collectieve betekenis heeft. Oorspronkelijk werd het concept van zelfzorg gepromoot door feministen in de twintigste eeuw, waarbij het diende als een krachtige uitdrukking van lichamelijke autonomie en politieke macht. Audre Lorde verwoordde dit prachtig: “Mijn zelfzorg is geen zelfgeflectie, maar een middel tot zelfbehoud, en dat is een daad van politieke strijd.” Deze visie benadrukt de noodzaak van zelfzorg als een middel tot empowerment, vooral voor gemarginaliseerde groepen.

Echter, in de moderne samenleving zijn lifestyle-merken en influencers het idee van selfcare gaan kapitaliseren. Onder het mom van zelfzorg worden er allerlei producten en diensten aangeboden, variërend van yogaklassen en mindfulness-apps tot trendy voedings- en schoonheidsproducten. Deze commerciële benadering van selfcare heeft de boodschap veranderd naar een consumptiegedreven model: "Zorg voor jezelf – omdat je het waard bent (en besteed er vooral veel geld aan)." Hierdoor is selfcare in veel opzichten een lucratief bedrijfsmodel geworden, dat vrijwel elk aspect van het leven beïnvloedt, van voeding tot vrijetijdsbesteding en cultuur.

De publicatie "Dekoloniseer Selfcare" biedt een kritische en sociologische analyse van deze verschuiving. De auteurs wijzen op de kapitalistische en racistische ondertonen van een concept dat ooit voortkwam uit zwarte feministische overlevingstactieken, maar nu is getransformeerd in een businessmodel dat voornamelijk door witte neoliberale feministen wordt gedomineerd. De noodzaak voor de dekolonisering van zelfzorg is urgent, en dit vraagt om een diepgaande reflectie op de exclusieve en appropriërende aard van de selfcare-markt.

De auteurs pleiten voor een nieuwe benadering van zelf- en collectieve zorg, waarbij gezondheid, plezier en gemeenschap centraal staan. Dit nieuwe model van zelfzorg moet toegankelijk zijn voor iedereen, ongeacht hun achtergrond. Het is een oproep tot actie; een uitnodiging om verder te kijken dan de commerciële aspecten van selfcare en ons te richten op de essentie van zorg voor onszelf en elkaar. Door deze transformatie kunnen we een meer inclusieve en ondersteunende samenleving creëren, waarin echte zelfzorg niet alleen een privilege is, maar een recht voor allen.