Een toegankelijk en kritisch portret van Henk van Randwijk, een invloedrijke leider van het Nederlandse verzet en latere figuur in het publieke debat na de Tweede Wereldoorlog. De bespreking belicht hoe zijn rol in de verzetsbeweging wordt afgewogen tegen zijn invloed op de naoorlogse herinnering en historiografie. Het werk ontstond in een tv-studio en koppelt revisie van de geschiedenis aan publieke discussie, met verwijzing naar zijn verzetsnaam Sjoerd van Vliet. De lijn loopt van de tv-uitzendingen in 1960 via de dagelijkse journalistiek naar de boekpublicatie van de schaduw van gisteren en de later heruitgaven. Een centraal thema is de vraag hoeveel Nederlanders het werk daadwerkelijk hebben gelezen en begrepen, met een kritische blik op de lessen uit 1940-1945 en de waarschuwingen die nog actueel worden genoemd.
De auteur, Peter Bak, onderzocht Van Randwijks leven en werk en brengt zijn waarschuwend woord onder de lezersharten: het volk dat voor tirannen zwicht, verliest meer dan lijf en goed. Bak is historicus en schrijver met publicaties over onder meer Trouw als verzetsblad en naoorlogs dagblad, en hij heeft daarnaast biografieën en romans op zijn naam. Het werk blijft een bekend referentiepunt voor de oorlogsperiode en de Nederlandse verzetsgeschiedenis.
Kenmerken
- Analyse van Van Randwijks rol als verzetsleider
- Verkenning van publieke debat na de oorlog
- Geboren in een tv-studio met 1960–1965 uitzendingen
- Artikelen onder verzetsnaam Sjoerd van Vliet
- Boekversie verschijnt eind jaren zestig
- Scholiereneditie met grote oplage in 1970