Eilanden, rif en regenwoud

Cees Nootebooms Reis door Australië

In de late jaren tachtig begint Cees Nooteboom aan een fascinerende reis door Australië, een uitgestrekt land aan de andere kant van de wereld. Zijn verslaggevingsstijl is onmiskenbaar en ongeëvenaard, gecombineerd met een diepgravende beschrijving van de bijzondere elementen die dit continent te bieden heeft.

Nooteboom beschrijft onder andere het indrukwekkende Myceense aardewerk, waar hij op zijn rug ligt en de kunstwerken in detail observeert. Hij ziet verbeelde vissen die omlaag zwemmen en bewondert het raffinement van de tekeningen. De kleine, gezichtsloze witte mensen lijken nederig te zijn, bijna onzichtbaar, als zou hun aanwezigheid niet vanzelfsprekend zijn. Elders ziet hij schaduwen van jagers, silhouetten tegen een rode achtergrond, die de visuele rijkdom van de rotstekeningen benadrukken. De rotswand zelf onthult honderd kleuren, vermengd door erosie, verwering, schimmel en de invloed van de tijd. Deze elementen komen samen in een beeld dat de nationale geschiedenis en de levende werkelijkheid van het land symboliseert.

In het nieuwe millennium keert Nooteboom terug naar Australië, waar hij onder andere de stad Broome bezoekt. Deze stad in het noordwesten herbergt een belangrijk hoofdstuk uit de Nederlandse geschiedenis, aangezien veel Nederlanders tijdens de Tweede Wereldoorlog vanuit Nederlands-Indië op de vlucht zijn geslagen voor de Japanners, die in 1942 de stad bombardeerden.

De blik op de geschiedenis van Australië is zowel verbazingwekkend als schokkend. In slechts twee eeuwen is het land tot stand gekomen; een schip vol slachtoffers, soldaten en ambtenaren markeert het begin. De bergen zijn benoemd, de kadasters zijn volgeschreven, en de eerste vestigen zijn nu monumenten. De namen van onderzoekers en gouverneurs zijn vereeuwigd in straatnamen, en zelfs de kerkhoven zijn geruimd. De bibliotheken zijn gevuld met opsommingen die het verhaal van dit land vertellen, en zo krijgt de lezer een inzicht in de snelle ontwikkeling en de rijke geschiedenis die dit continent doormaakt.

Nootebooms werk biedt niet alleen een literaire blik op Australië, maar ook een reflectie op de diepgang en complexiteit van een land dat continue in beweging is. Zijn schrijfstijl vangt de essentie van de omgeving, waardoor de lezer langzaam in de schoonheid en de rauwe werkelijkheid van Australië wordt getrokken.