Executieve vaardigheden van kinderen met autismespectrumstoornissen - Paperback

De executieve functietheorie biedt een belangrijke cognitieve verklaring voor autismespectrumstoornissen (ASS). Personen met ASS vertonen vaak tekorten in executieve functies, ongeacht hun leeftijd of niveau van functioneren. Executieve functies zijn de cognitieve processen die zelfcontrole mogelijk maken en spelen een cruciale rol in het bereiken van vooropgestelde doelen, vooral bij nieuwe en complexe situaties.

Wat zijn executieve functies?

Executieve functies omvatten een breed scala aan mentale vaardigheden die ons helpen om onze gedachten en acties effectief te sturen. Denk hierbij aan:

• Plannen en organiseren
• Probleemoplossend vermogen
• Zelfcontrole en impulsbeheersing
• Werkgeheugen

Deze functies zijn essentieel voor het succesvol navigeren door het dagelijks leven en zijn vaak een bron van uitdaging voor kinderen met ASS.

Screening en training

Om de specifieke executieve vaardigheden van kinderen met ASS in kaart te brengen, wordt een screening uitgevoerd. Dit stelt ouders, verzorgers en professionals in staat om de sterktes en zwaktes van het kind te begrijpen. Na de screening kunnen diverse strategieën worden ingezet om de executieve vaardigheden te ontwikkelen. Dit gebeurt via:

• Individuele training
• Spelletjes
• Psycho-educatie
• Training in het dagelijks leven

Een belangrijk aspect van de training is het vergroten van de transfer van geleerde vaardigheden naar alledaagse situaties. Dit kan bijzonder uitdagend zijn voor kinderen met ASS, maar is cruciaal voor hun ontwikkeling.

Toepassingsgebieden

De training is geschikt voor kinderen met ASS die (rand)normaalbegaafd zijn, in de leeftijd van 6 tot 12 jaar. De methodieken kunnen gebruikt worden in zowel residentiële als ambulante settings, zoals in revalidatiecentra, tijdens mobiele of thuisbegeleiding en binnen het onderwijs. Dit zorgt ervoor dat de ondersteuning op maat kan worden aangeboden en dat kinderen de vaardigheden op een passende manier kunnen ontwikkelen.

Ontwikkeling en achtergrond

De ontwikkelde training is het resultaat van een doctoraatsstudie van Sylvie Verté (Universiteit Gent) met als titel 'Understanding Autism Spectrum Disorders from an Executive Functioning Point of View'. Mieke Cuyle, psychologe en trajectbegeleidster van Individuele Handelingsplannen voor kinderen met ASS, heeft bijgedragen aan de praktische ontwikkeling van dit programma.

Het trainingsprogramma is ontstaan in het kader van een onderzoeksproject van het voormalige Steunpunt Expertisenetwerken, nu bekend als SAM, ondersteuningspunt voor Mens en Samenleving. SAM richt zich op het versterken van sociale professionals en het verbeteren van de ondersteuning voor mensen met een handicap, en speelt een belangrijke rol in de organisatie van netwerken en leeractiviteiten binnen de sector.

Met deze training krijgen kinderen de kans om hun executieve vaardigheden te verbeteren, wat hen helpt bij het behalen van hun doelen en het versterken van hun zelfvertrouwen in het dagelijks leven.