Fansi‘s stilte

Uit uniek archiefmateriaal vertelt Tessa Leuwsha het levensverhaal van Fansi, een Surinaamse wasvrouw, geïnspireerd door haar grootmoeder en gecentreerd rond de overgang van slavernij naar onafhankelijkheid. Het werk traceert Fansi’s leven van begin tot eind: geboren uit een scheiding tussen wit ouderschap en zwarte vader, opgroeiend als huisslaafje in een verlaten dorp, moeder van kinderen die naar Nederland vertrekken en haar eigen laatste jaren waarin zij Suriname ontwerpt verlaat en de stap naar Nederland zet. Leuwsha onderzoekt waarom Fansi zwijgt over haar achtergrond en zoekt het verhaal op in Paramaribo, Nickerie, Eindhoven en de Achterhoek. Het verhaal beslaat de periode van de afschaffing van de slavernij in 1863 tot de Surinaamse onafhankelijkheid in 1975 en leidt tot een diepgaand Surinaams narratief dat haar stem een plek geeft in de geschiedenis. Het is een persoonlijke reis door menselijke ervaringen en nationale transformatie verteld met behulp van uniek archiefmateriaal.

Verhaal en context

Het werk volgt Fansi, een strenge en zwijgzame vrouw die als huisslaafje opgroeit nadat zij is afgestaan door haar witte moeder en zwarte vader. Ze verhuist naar Paramaribo om haar kinderen een betere toekomst te bieden en blijft achter wanneer haar kinderen naar Nederland vertrekken. Pas in haar laatste levensjaren maakt ze de oversteek naar Nederland en ervaart zij de ontworteling van haar moederland. Leuwsha maakt het verhaal persoonlijk door haar zoektocht naar het leven van haar grootmoeder en haar ooms en tantes, en plaatst dit binnen de bredere geschiedenis van Suriname, van de slavernij tot de onafhankelijkheid. Het documenteert hoe de slavernij nog doorspeelde in het leven van Fansi, haar familie en hun kinderen, en gebruikt uniek archiefmateriaal om Fansi’s stem een plaats in de geschiedenis te geven.