Gerd Schaller Bruckner: 5 For Organ (CD)

'Bruckners Vijfde is bij uitstek geschikt voor een arrangement voor uitvoering op orgel, vooral vanwege de muzikale textuur. In geen enkele andere symfonie van Bruckner speelt contrapunt bijvoorbeeld zo'n belangrijke rol. Ik denk in het bijzonder aan de grote fuga in het laatste deel. Het lijkt echt alsof veel passages van dit prachtige werk zijn gecomponeerd met het orgel in gedachten, ook al is de Vijfde helemaal geen stuk voor orgel, omdat het in de eerste plaats een symfonisch werk is. En toch leent het zich uitstekend voor de extractie van een compositorisch substraat zonder verlies van essentiële inhoud. Dat kan niet van alle symfonieën van Bruckner gezegd worden. Van al zijn symfonieën zijn naar mijn mening de Vijfde, Achtste en Negende het meest geschikt voor een bewerking voor orgel. Voortbouwend op de compositorische kern speelt vooral de orkestbehandeling een sleutelrol. Als die ontbreekt, kan een arrangement van het werk het werk zijn grandeur ontnemen. Dat loopt weer gevaar als men probeert het orkest te kopiëren of bepaalde orkestrale effecten één op één over te zetten op het orgel. Een dergelijke aanpak is over het algemeen onbevredigend, want voor het schrijven van orgels gelden andere regels dan voor orkestpartituren. Het zou fataal zijn om het orgel te laten wedijveren met het orkest. Mijn doel was vanaf het begin om het orkest niet te imiteren en een specifiek orgelwerk te maken op de manier van een orgelsymfonie.' - Gerd Schaller