Tijdens de Duitse inval in België in augustus 1914 werden in Antwerpen meerdere ziekenhuizen en veldhospitalen ingezet voor de opvang van gewonden en zieke soldaten uit België, de geallieerden en later ook Duitsland. Na de capitulatie van de vesting Antwerpen op 9 oktober 1914 vestigden zich Duitse medische diensten in de stad. Het Militair Ziekenhuis werd omgevormd tot een Festungslazarett en in Antwerpen kwamen diverse instellingen voor de zorg aan Duitse soldaten te staan. De samenwerking met de stedelijke en provinciale diensten was onmisbaar, maar werd zoveel mogelijk beperkt.
De bezetting duurde vier jaar, waarin vooral hongersnood en infectieziekten de bevolking bedreigden. Hongersnood werd gedeeltelijk opgevangen door snelle tussenkomst van lokale besturen en van de Nationaal Hulp en Voedingscomité (NHVC), die landelijk werkte en ook in Antwerpen op verschillende niveaus actief was. Vanaf 1916 ondersteunde NHVC in Antwerpen ook de kosten van medische zorg voor sommige patiënten en subsidieerde het later verschillende ziekenfondsen die het moeilijk hadden. Dit leidde tot een hevig conflict tussen een groot ziekenfonds en het Antwerpse artsenverbond.
De gegevens over infectieziekten en sterfte tijdens de bezetting bleven bewaard en werden na de oorlog gepubliceerd, wat een unieke bron opleverde voor statistisch onderzoek. Ook activisme dat met de bezetter samenwerkte speelde een beperkte rol in de volksgezondheid, maar dit hield op bij het einde van de gevechten.
Publicatiegegevens: prof. em. dr. Karel J. Van Acker, hoogleraar kindergeneeskunde aan de Universiteit Antwerpen en hoofd van de afdeling kindergeneeskunde aan het Universitair Ziekenhuis te Antwerpen, droeg bij aan dit werk. Uitgever: Maklu. Editie: Eerste editie. Aantal pagina’s: 81.
Kenmerken
- Oorlogsgeschiedenis van Antwerpen onder bezetting
- Ziekenhuizen en veldhospitalen in de stad
- NHVC actief in Antwerpen vanaf 1916
- Gegevens over infectieziekten en sterfte bewaard
- Samenwerking en spanningen tussen zorginstellingen
- Prof. Dr. Karel J. Van Acker, pediatrie‑leider