Goethe Schiller, briefwisseling

Een intensieve uitwisseling van ervaringen en ideeën van twee volstrekt tegengesteld geaarde genieën vormde een opmerkelijk hoofdstuk in de Duitse literatuurgeschiedenis. Johann Wolfgang von Goethe (1749 – 1832), schrijver en natuurwetenschapper, leefde in zijn waarnemingen van de zintuiglijke werkelijkheid. Friedrich Schiller (1759 – 1805), dichter en filosoof, daarentegen, vond zijn inspiratie in de abstracte begrippen van de ideële wereld. Deze fenomenologische empirist en idealistische rationalist ontdekten een gemeenschappelijke basis in hun streven naar waarheid en schoonheid, waardoor hun wederzijds commentaar, aanmoediging en kritiek hun kunstzinnige en wetenschappelijke productie onmiskenbaar verrijkten.

Tijdens hun vruchtbare periode van vriendschap en samenwerking, van 1794 tot 1805, schreef Schiller enkele van zijn belangrijkste werken. Onder deze meesterwerken bevinden zich het filosofische essay Über die aesthetische Erziehung des Menschen en de dramatische trilogie Wallenstein. Gedurende deze tijd werkte Goethe aan zijn Balladen, Wilhelm Meisters Lehrjahre en Hermann und Dorothea. Hij herzag zijn werk Faust en wijdde aandacht aan zijn Farbenlehre. Daarnaast redigeerden zowel Goethe als Schiller het tijdschrift Die Horen, dat door Schiller was opgericht, en zij droegen bij aan de jaarlijkse Musenalmanach. Hun roemruchte polemische distichons Xenien vertegenwoordigen een opvallend moment van samenwerking.

In hun samenwerking, met Goethe gevestigd in Weimar en Schiller in Jena, speelden brieven een essentiële rol. Deze correspondentie overbrugde soms lange periodes zonder gesprek, waardoor hun ideeën en creativiteit in een voortdurende stroom van communicatie konden blijven stromen. Toen Schiller in december 1799 weer naar Weimar verhuisde, nam het belang van hun correspondentie iets af, maar er werden nog steeds waardevolle brieven en kattebelletjes uitgewisseld.

De brieven die ze elkaar schreven portretteren niet alleen de persoonlijkheid van de schrijvers, maar betrekken ook de lezer bij alle fasen van hun artistieke en wetenschappelijke exploraties. Ze roepen levendige beelden op van het culturele leven in Duitsland, en in het bijzonder van Weimar en Jena, dat destijds werd beschouwd als het centrum van deze intellectuele en artistieke bloei. De gezamenlijke dialogen van Goethe en Schiller blijven tot op de dag van vandaag inspirerend en vormen een fundament van de Duitse cultuur en literatuur.