Hard zijn

In zijn donkere, op historische feiten gebaseerde roman HARD ZIJN verkent Chris Reinewald de gelaagdheid van een NSB-gezin in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Door zijn nieuwsgierigheid naar zijn eigen familiegeschiedenis ging de auteur op onderzoek uit en heeft hij in fictievorm weten te reconstrueren wat er is gebeurd en wat er mogelijk had kunnen gebeuren.

Verhaaloverzicht

Midden in 1940 wordt de naïeve hoofdpersoon Leen geconfronteerd met de strijd tussen haar morele opvattingen en haar wil om te schikken naar haar echtgenoot Frits, een postbode en fervent lid van de NSB in de Amsterdamse wijk De Pijp. Frits junior, het jonge zoontje van Leen en Frits, koestert dromen om NSB-burgemeester te worden, wat de spanning binnen het gezin verder opdrijft.

Op 5 september, bekend als Dolle Dinsdag, verspreid het gerucht dat de geallieerden Nederland op het punt staan te bevrijden. In een paniekreactie besluiten Leen en andere NSB-vrouwen en hun kinderen naar nazi-Duitsland te vluchten. Daar verblijft Leen in een opvangcentrum waar zij en haar lotgenoten met elkaar de zware omstandigheden delen. Terwijl Leen probeert te overleven, getuigt Frits in Nederland van zijn loyaliteit aan het regime door zich te misdragen als Landwachter.

De Strijd van Leen

De omstandigheden dwingen Leen tot het werken in de Duitse oorlogsindustrie, wat haar dwingt om nieuwe morele grenslijnen te verkennen. In april 1945, wanneer ze terugkeert naar Nederland, wordt ze aangehouden en geïnterneerd als landverraadster. Kort na de bevrijding worden Frits en hun zoon Frits junior gearresteerd door de Canadezen, wat hen een lange gevangenisstraf oplevert. Leen komt als ‘meeloopster’ als eerste vrij en wacht wanhopig thuis op de terugkeer van haar man en zoon.

Hereniging en Latente Schaduw

In 1948 is het gezin Waldeneck weer herenigd, maar de schaduw van hun 'foute' verleden blijft als een beladen geheim hangen. Het verhaal eindigt in 1978, waarbij de gevolgen van hun keuzes en loyaliteiten nog steeds doorwerken in hun leven.

Chris Reinewald, geboren in 1955 in Amsterdam, is een cultuurjournalist en (co-)auteur van verschillende boekpublicaties over diverse kunstenaars. Zijn roman HARD ZIJN biedt een indringende kijk op de morele keuzes van individuen in onzekere tijden en de impact van oorlogsverleden op latere generaties.