Het verraad - Paperback

Dit boek reconstrueert het tragische leven van Ans van Dijk, een Joodse vrouw die tijdens de oorlog meer dan 200 ondergedoken Joden aanbracht bij het vinden van onderduikadressen, maar later zelf koos voor het verraad als agent van de politie. In de beginjaren helpt zij anderen met hun onderduik, maar in januari 1943 moet zij zelf onderduiken. Kort daarna wordt ze verraden op Tweede Paasdag. De Nederlandse politie biedt haar een keuze tussen deportatie naar Polen of werken voor de politie, waarmee zij Joden opspoort. Om haar leven te redden kiest Van Dijk voor het laatste. In een periode van vijftien maanden verraadt zij tientallen Joden, soms alleen en soms met de hulp van twee andere gearresteerde vrouwen, Branca Simons en Rosalie Roozendaal. Haar inzet, sluwheid en inventiviteit overschrijden haar opgelegde plichten, terwijl ze een diep spoor van ellende achterlaat.

Kort na de bevrijding wordt Van Dijk gearresteerd en na een spraakmakend proces ter dood veroordeeld. Op 14 januari 1948 staat ze voor het vuurpeloton en wordt het vonnis voltrokken. Van Dijk was lesbisch, wat haar tragische lot en de aandacht voor haar afloop mogelijk verklaren naast de verdrijvende veroordelingen die velen anderen ontgingen. Het boek, Het verraad van Ans van Dijk, reconstrueert het verhaal met de hand van jarenlang onderzoek in het Nationaal Archief en biedt nieuwe feiten over deze episode uit de Tweede Wereldoorlog. De auteur, Koos Groen, is voormalig Trouw-journalist en publiceerde eerder over WOII en de nasleep ervan, onder meer over geruchtmakerijen en berechting van collaborateurs.