Hoe is het om een vleermuis te zijn?: Filosofische visie op lichaam, geest en bewustzijn

“Hoe is het om een vleermuis te zijn?” behoort tot de beroemdste en invloedrijkste filosofische essays van deze tijd. In 1974 publiceerde Thomas Nagel het betoog dat sindsdien een vlammend debat over het lichaam-geestprobleem heeft aangevoerd. Voor het 50-jarig bestaan verschijnt een nieuwe uitgave met een inleiding en een nieuw essay waarin Nagel zijn kijk op de betekenis van het werk in het hedendaagse filosofische debat toelicht. Het essay betoogt dat het centrale vraagstuk in dit probleem wordt gevormd door het bewustzijn en dat het absolute subjectieve karakter van ervaring bepalend is voor hoe het is om een organisme te zijn. Als voorbeeld gebruikt Nagel de vleermuis en diens echolocatie, wat aantoont dat het onmogelijk is om werkelijk te begrijpen hoe het is om een vleermuis te zijn, vanuit een menselijk extern perspectief. Dit onderstreept de kernbezwaar tegen elke theorie die lichaam en geest probeert te begrijpen zonder dit subjectieve aspect mee te nemen.

Inhoud en context

Uitgave ter viering van een 50-jarig jubileum met een nieuwe inleiding en een nieuw essay, waarin Nagel zijn visie op de betekenis van het werk uitdrukt in het hedendaagse debat over bewustzijn en het lichaam-geestprobleem. Het centrale thema blijft het bewustzijn en het absolute subjectieve karakter van ervaring als kern van het probleem. Het voorbeeld van de vleermuis, met echolocatie als unieke zintuiglijke eigenschap, illustreert dat het voor een mens onmogelijk is om volledig te begrijpen hoe het is om een vleermuis te zijn. De tekst onderstreept zo het gebrek aan een volledig objectief wetenschappelijk standpunt bij het verklaren van de verhouding tussen lichaam en geest.