Hoe krijgen we onze zorg passend?

De zorgsector staat voor grote uitdagingen. Het personeelstekort neemt toe en de vraag naar zorg stijgt. Daarbij is er veel onzekerheid over de effectiviteit van diverse behandelingen. We bieden zelfs zorg waarvan we weten dat deze niet werkt of in sommige gevallen schade kan veroorzaken. Deze vragen en problemen worden versterkt door de aanzienlijke bijdrage van de zorg aan de CO2-uitstoot. Tijn Kool, hoogleraar Passende Zorg aan het Radboudumc, pleit voor een drastische heroverweging van onze visie op gezondheid en ziekte.

De rol van de zorgverlener

Volgens Kool dient de zorgverlener een coachende rol aan te nemen. Het is essentieel dat zorgverleners patiënten helpen bij het maken van weloverwogen keuzes. Deze keuzes zullen vaker inhouden dat er voor 'niets-doen' wordt gekozen. Onderzoek toont aan dat veel klachten vaak vanzelf verdwijnen, en dat ingrijpen soms zelfs averechts kan werken. Terughoudendheid is daarom van belang, zowel voor artsen als voor patiënten.

Gezondheid en de sociale context

Een belangrijk inzicht dat Kool onderstreept, is dat niet de zorg, maar het individuele gedrag van mensen en hun sociale context bepalend zijn voor gezondheid. Dit vraagt om meer aandacht voor:

• Leefstijl
• Maatschappelijke participatie
• Zingeving
• Betrouwbare patiëntinformatie

Een actieve rol voor de overheid is ook cruciaal. De overheid moet haar burgers ondersteunen in de zoektocht naar een gezonder leven, gericht op preventie en duurzame keuzes.

Onderzoek als basis

Dit boek is ontstaan uit het onderzoek van Tijn Kool en zijn collega’s. Het biedt de lezers waardevolle inzichten in verschillende onderwerpen zoals de effectiviteit van zorg, obesitas en sociaal-economische gezondheidsverschillen. Kool heeft de resultaten van dit onderzoek toegankelijk gemaakt in een publieksversie van zijn oratie. Met zijn 35 jaar ervaring als arts en econoom zet hij zich in voor het implementeren van passende zorg en het deïmplementeren van niet-passende zorg.

De boodschap is duidelijk: we moeten niet alleen naar behandelingen kijken, maar ook naar wat men zelf kan bijdragen aan gezondheid. Dit vraagt om een fundamentele verandering in de zorg, waarbij meer focus ligt op preventie, coaching en het verbeteren van de sociale context van individuen. De tijd is rijp voor een nieuwe benadering van zorg en gezondheid.