Jaarboek voor Nederlandse boekgeschiedenis 29/2022

Het 'Jaarboek voor Nederlandse boekgeschiedenis' is een prestigieuze uitgave die jaarlijks diepgaande inzichten biedt in de rijkdom van de boekgeschiedenis van de Lage Landen. Dit specifieke nummer richt zich op het thema Onderwijs en Pedagogiek, en belicht een breed scala aan onderwerpen binnen deze context.

Thema-dossier: Onderwijs en Pedagogiek

In dit themanummer nemen verschillende gerenommeerde auteurs de lezer mee op een ontdekkingstocht door de geschiedenis van schoolboeken en pedagogische literatuur. Elise Watson verkent de zeventiende-eeuwse katholieke schoolboeken en catechismussen, en laat zien welke rol deze teksten speelden in de educatie van die tijd. Gunilla Eschenbach richt haar aandacht daaropvolgend op de protestantse catechismussen uit dezelfde periode, waardoor een scherp contrast ontstaat tussen de katholieke en protestantse benaderingen van onderwijs en geloof.

Arthur der Weduwen behandelt een van de meest populaire schoolboeken uit de zeventiende eeuw: 'Nieuwe Spiegel der Jeugd'. Dit boek wordt beschouwd als een belangrijk educatief artifact dat de waarden en normen van de tijd weerspiegelt.

Kunst en Didactiek

De bijdrage van Hugo Rijpma beslaat de kunstenaarshandleidingen uit de eerste helft van de negentiende eeuw, wat een blik biedt op de manier waarop kunst en onderwijs elkaar beïnvloeden. In samenwerking met Liane Strauss en Jacques Dane wordt er verder ingegaan op didactische afbeeldingen. Strauss en Dane bestuderen het werk van onderwijsillustrator Cornelis Jetses (1873-1955), beroemd geworden door zijn ontwerpen voor de kleuters Ot en Sien en het iconische boek 'Aap, noot, mies'.

Karen Hollewand behandelt als laatste thema een actuele gebeurtenis: de eerste afbeelding van de volledige clitoris in een Nederlands biologieboek voor middelbare scholieren. Dit onderwerp toont aan hoe de pedagogische literatuur zich ontwikkelt en aansluit bij moderne maatschappelijke discussies.

Extra Bijdragen

Naast het thema-dossier biedt het Jaarboek ook een aantal andere interessante artikelen. Ingrid Maier bespreekt het leven van de drukker Peter van Selow, terwijl Klaas-Willem de Jong een overzicht presenteert van de gedrukte overlevering van de gereformeerde liturgie van Gisbertus Voetius uit 1641. Tot slot sluit Rozanne Versendaal het Jaarboek af met een verkenning van een weinig onderzocht tekstgenre: de zogenoemde neusboekjes.

Het 'Jaarboek voor Nederlandse boekgeschiedenis' vormt een onmisbare bron voor iedereen die geïnteresseerd is in de ontwikkeling van onderwijs, pedagogiek en de rol van boeken in de sociaalculturele geschiedenis van Nederland.