Jamm

Cheikh Lô’s CD 'Jamm' is een betoverend album dat in 2011 werd uitgebracht en geldt als een herbevestiging van zijn status als een van de meest expressieve en veelzijdige zangers uit West-Afrika. De titel van het album betekent 'vrede' in het Wolof, een Senegalese taal, en dat spirituele uitgangspunt is overal te horen; Lô’s muziek draagt een krachtig vredesbericht uit waarbij culturele en muzikale grenzen vervagen. Het album laat een kenmerkende mengeling horen van diverse genres, waaronder reggae, Latin, mbalax en invloeden uit funk, Cubaanse muziek en flamenco. Vooral het Senegalese mbalax-ritme is diep aanwezig, maar Lô verweeft dit vakkundig met West- en Centraal-Afrikaanse sounds en subtiele verwijzingen naar de muzikale tradities van zowel Amerika als Europa. De stijl kan het best worden omschreven als wereldmuziek, maar met een bijzonder sterke persoonlijke signatuur. Cheikh Lô’s stem is hierbij cruciaal. Hij zingt in vier verschillende talen: Engels, Wolof, Frans en Jula, waardoor zijn werk niet alleen muzikaal maar ook taalkundig een rijke verscheidenheid biedt. Zijn stem klinkt soms rauw en hees, dan weer soepel, en raakt direct aan de Sufi praise-singing traditie van Senegal. Toch weet Lô altijd een eigen sfeer te creëren waarin alle invloeden naadloos samenkomen en geen enkele noot overbodig voelt. Het album is vrijwel volledig akoestisch en wordt gekenmerkt door harmonieuze, maar uitgekiende arrangementen waarin alle instrumenten een belangrijke rol innemen. De productie – waarvoor Lô zelf als multi-instrumentalist de controle heeft gehouden – zorgt ervoor dat elk geluid zijn plaats heeft en dat de warmte van live-performance behouden blijft. Hierdoor ontstaat een intieme luisterervaring waarbij de instrumentatie en zang volkomen in balans zijn. Op 'Jamm' staan diverse nummers die het karakter van het album onderstrepen. Enkele tracks die eruit springen zijn 'Mbedmi', 'Bamba' en het titelstuk 'Jamm'. Met 'Mbedmi' wordt het hart van de Afro-Latin ritmes voelbaar, terwijl 'Bamba' een ode brengt aan een spirituele leider met een gelaagdheid die kenmerkend is voor Lô’s repertoire. De track 'Jamm' zelf is een muzikale samenvatting van het albumthema: vrede, verbondenheid en hoop. 'Jamm' onderscheidt zich door zijn universaliteit. De songs zijn niet revolutionair qua vorm, maar ze leveren wél precieze en ambachtelijke geluidslandschappen op die uitnodigen tot reflectie en verstilling. Cheikh Lô laat horen dat wereldmuziek tot in de fijnste details kan boeien, juist door het versmelten van tradities en het belang van authentieke expressie. Tot slot is 'Jamm' een album dat niet alleen muzikaal maar ook emotioneel veel te bieden heeft. De multidisciplinaire aanpak, fusie van ritmes en talen, en het centrale vredesmotief maken het tot een uitnodigende luisterervaring voor wie zoekt naar diepgang en verbondenheid in de muziek van Afrika en ver daarbuiten.