Lean denken en doen in de zorg

Nederland heeft een uitstekend zorgstelsel. Toch staan zorgorganisaties voor ingewikkelde vraagstukken zoals een dreigend tekort aan zorgverleners en de behoefte om schaarse middelen zuiniger te gebruiken. Om dergelijke vraagstukken op een duurzame manier te benaderen, laten ziekenhuizen zich inspireren door lean denken. Lean denken is een ontwikkelmodel dat gericht is op continu, gestaag verbeteren in kleine stappen, die recht doen aan de complexiteit van de zorg. Door processtappen beter op elkaar aan te laten sluiten, worden de kosten lager en neemt de kans op fouten af, wat ten goede komt aan de kwaliteit en de beleving van de zorg. Het model is gebaseerd op de principes van Toyota’s productiesysteem. Sleutelbegrippen zijn waarde, onbelemmerde doorstroming, visualisatie, standardisering, diep begrip van de bestaande situatie, geen onnodige handelingen, problemen direct samen aanpakken en respect. Lean denken en doen in de zorg is een praktijkboek voor en door de zorg, waarin acht praktijkverhalen worden gepresenteerd over toepassing in zes Nederlandse ziekenhuizen en een Vlaams ziekenhuis, gevolgd door reflectie en richting voor verdere toepassing.

Kenmerken

• Waarde creëren in zorgprocessen
• Onbelemmerde doorstroming van processen
• Visualisatie van werkzaamheden
• Standaardisatie en diep begrip van de huidige situatie
• Geen onnodige handelingen en gezamenlijke aanpak van problemen

Toepassing en structuur

Na een inleiding in de principes van lean denken volgen acht praktijkverhalen over de toepassing ervan in zes Nederlandse ziekenhuizen en een Vlaams ziekenhuis. In dit deel komen praktische voorbeelden, geleerde lessen en langetermijnvraagstukken aan bod. In deel twee reflecteren een deskundige van Toyota en twee hoogleraren op de bijdragen, waarbij richting wordt gegeven aan verdere toepassing.