Leven en lot

Leven & lot van Vasili Grossman is een grootschalig epos over de Russische Tweede Wereldoorlog, geïnspireerd door Tolstoj’s Oorlog en vrede. Het werk, inmiddels een klassieker, kreeg te maken met zware censuur en werd dodginglijk gemarginaliseerd na een poging tot publicatie in de Sovjet Unie. Grossman zag zijn manuscript bijna verdwijnen wanneer KGB-autoriteiten en redacteuren ingrepen, terwijl hij zelf nauwelijks vervolgd werd maar wel lange tijd werd geweerd uit publiek gesprek. Het boek beschrijft de morele worstelingen van gewone mensen te midden van oorlogsgeweld en totalitaire pressie, met een scherp, sceptisch oog dat ideologieën ondermijnt. De auteur getuigt vanuit nabijheid van de gebeurtenissen: hij was ooggetuige van de strijd aan het Oostfront en beschreef later ook de concentratiekampen Majdanek en Treblinka. Leven & lot vormt een paneel van persoonlijke drama’s, waarin de personages door de staat en de tijd worden verleid tot verraad, en waarin de hoop op menselijkheid ondanks alles blijft bestaan.

Grossmans toon is energiek, fel en eerlijk. Het werk combineert panorama’s met intieme sketches en biedt historische reflectie zonder didactische ideologie, wat het tot één van de meest indringende romans van de twintigste eeuw maakt. Het legt de nadruk op menselijk lijden, twijfel en veerkracht van gewone mensen zoals Mostovskoj, Ljoedmila en Nikolaj Krymov.

Kenmerken

• Episch epos over de Tweede Wereldoorlog
• Uitgebreide verzameling personages rondom Sjaposjnikov en Strum
• Vergelijkingen met Tolstoj’s Oorlog en vrede
• Bevat front- en burgerleven scènes
• Getuige van concentratiekampen Majdanek en Treblinka
• Gekenmerkt door scherpe, sceptische blik en menselijke portretten