Mangan: Istotny element ¿¿cz¿cy od¿ywianie, zdrowie i ¿rodowisko naturalne

Mangan jest niezb¿dnym pierwiastkiem ¿ladowym, który pe¿ni kluczowe funkcje w wielu procesach biologicznych - od metabolizmu energetycznego i ochrony antyoksydacyjnej po rozwój uk¿adu nerwowego i tworzenie tkanki ¿¿cznej. Jednocze¿nie zaburzenia jego homeostazy mog¿ wi¿zä si¿ z zaburzeniami neurologicznymi, chorobami metabolicznymi oraz problemami zdrowotnymi zwi¿zanymi ze ¿rodowiskiem. Niniejsza publikacja przedstawia kompleksowy i aktualny przegl¿d wiedzy na temat manganu, omawiaj¿c jego w¿äciwo¿ci fizykochemiczne, wyst¿powanie w przyrodzie, metabolizm, funkcje fizjologiczne, mechanizmy regulacji, niedobór i toksyczno¿¿, a tak¿e jego rol¿ w ¿ywieniu, ci¿¿y oraz w kontek¿cie ró¿nych chorób u ludzi. Ponadto analizuje biomarkery naräenia, najnowocze¿niejsze metody analityczne, rozwój czujników i nanosensorów oraz pojawiaj¿ce si¿ zastosowania w nanotechnologii i medycynie precyzyjnej.