Meneer Norris neemt de trein: Romans

De Britse auteur Christopher Isherwood (1904-1986) is een belangrijke stem in de literatuur, vooral bekend om zijn tijd in Berlijn tijdens de roerige jaren van de Weimarrepubliek. Zijn ervaringen uit deze periode komen tot leven in twee van zijn meest opvallende romans: 'Afscheid van Berlijn' (1939) en 'Meneer Norris neemt de trein' (1935).

'Meneer Norris neemt de trein'

'Meneer Norris neemt de trein' is een schelmenroman die zich afspeelt tegen de achtergrond van het tumultueuze Berlijn in de nadagen van de Duitse Weimarrepubliek. De verteller, William Bradshaw, begint zijn reis in de trein van Amsterdam naar Berlijn, waar hij de mysterieuze Arthur Norris ontmoet. Deze ontmoeting markeert het begin van een bijzondere vriendschap en een zoektocht naar de ware aard van meneer Norris, een personage dat zowel intrigerend als schimmig is.

Naarmate de verhaallijn vordert, raakt Bradshaw verwikkeld in een reeks ongebruikelijke en soms gevaarlijke gebeurtenissen. Meneer Norris lijkt voortdurend verbonden te zijn met deze incidenten en speelt een cruciale rol in de levens van de personages om hem heen. Via Norris wordt Bradshaw geïntroduceerd aan een kleurrijke mix van figuren, waaronder een Berlijnse communistenleider, een homoseksuele baron en het hoertje Anni-met-het-zweepje. Deze ontmoetingen geven de lezer een uniek inzicht in de complexe sociale en politieke situatie in Berlijn in 1933, net voor de machtsovername door de nazi’s.

Een levendig tijdsbeeld

Het verhaal biedt een levendig en scherpzinnig beeld van het Berlijn van die tijd, met de constant wisselende allianties tussen verschillende politieke partijen en de ondergang van de Weimarrepubliek. Isherwood weet als geen ander de sfeer van de stad te vangen en geeft een authentiek beeld van de personages, die variëren van de meesten tot de minder vromen. Het boek legt niet alleen de bizarre situaties bloot waarin de personages zich bevinden, maar reflecteert ook dieper op de morele ambiguïteit van de tijd.

Kritische ontvangst

De roman heeft veel lof ontvangen, waaronder van literaire grootheden zoals Gore Vidal, die opmerkte dat Isherwood zonder ophef en met onmiskenbare vaardigheid een van zijn beste personages vormde. George Orwell voegde daaraan toe dat het lezen van dergelijke verhalen begrijpelijk maakt hoe de politieke situatie tot de opkomst van Hitler kon leiden.

'Meneer Norris neemt de trein' is daarmee niet alleen een boeiend verhaal, maar ook een belangrijke historische roman die de lezer uitnodigt om na te denken over de complexe realiteit van een tijdperk dat de wereld voorgoed zou veranderen.