Mijn reis door het Apenland

Apen en mensen zien zich in elkaar weerspiegeld. In J.A. Schasz's satirische roman "Mijn reis door het Apenland", oorspronkelijk gepubliceerd in 1788, wordt deze relatie op meesterlijke wijze verkend. De roman vertelt het verhaal van een man die na een absurde tragedie – de verdrinking van zijn vrouw, het dienstmeisje, het paard en de hond – naar het Apenland vlucht. Daar ontmoet hij een samenleving van apen die wanhopig proberen zich te ontwikkelen tot beschaafde mensen, onder andere door hun staarten af te hakken.

Wat volgt is een wervelende tocht vol spannende gebeurtenissen, waarin de lezer wordt meegenomen langs wilde vergaderingen, bizarre politieke intriges, hilarische misverstanden en een ongekende collectieve gekte. Schasz creëert met zijn scherpe pen een spiegelpaleis waarin menselijke zwaktes, gekleed in de vorm van apen, genadeloos blootgelegd worden. De satire is scherp, hilarisch, en tegelijk doordrenkt met filosofische diepgang. Dit maakt de roman verrassend modern en actueel, met echo’s van de werken van grote auteurs zoals George Orwell, Franz Kafka en Monty Python, naast een vleugje van Jonathan Swift.

In deze moderne hertaling door achttiende-eeuwspecialist en Gerrit Paape-biograaf Peter Altena, opnieuw uitgebracht in 2006, komt de tijdloze relevantie van Schasz' werk volop tot leven. Altena’s sprankelende stijl en informatieve nawoord bieden niet alleen context, maar ook verdieping aan de lezer. "Mijn reis door het Apenland" is daarmee meer dan een boek; het is een kritische reflectie op thema's als machtsmisbruik, migratie, misogynie en de absurditeit van groepsdenken en propaganda.

De roman fungeert als een klankbord voor zowel historische als hedendaagse vraagstukken, waardoor deze satire niet alleen een educatieve waarde heeft, maar ook uitnodigt tot reflectie over onze eigen maatschappij. De scherpe observaties van Schasz over politieke dwaasheid en menselijke ijdelheid maken het verhaal tot een van de hoogtepunten van de Nederlandse literatuur en een must-read voor elke literatuurliefhebber.

Met 112 pagina's biedt "Mijn reis door het Apenland" een meeslepende leeservaring die zijn tijd ver vooruit was en die, door de heldere en toegankelijke hertaling, ook nieuwe generaties lezers blijft aanspreken.