Monument van mijn denken

In MONUMENT VAN MIJN DENKEN biedt Jeroen Bons voor het eerst een volledig en veelzijdig beeld van Isocrates, de invloedrijke Atheense redenaar, filosoof en pedagoog (436 v.C.-338 v.C.). Isocrates wordt in de woorden van Cicero vaak genoemd als de 'leermeester van alle redenaars'. In zijn tijd dusdanig invloedrijk, dat hij een grotere impact had op het openbare politieke debat dan Plato of Socrates. Zijn school vormde de basis van het klassieke hoger onderwijs, met een focus op de intellectuele en politieke vorming van vrije burgers.

Isocrates’ onderwijsmethodes gelden als ijkpunt in de Hellenistische en Romeinse wereld en legden de fundamenten voor het renaissancistisch humanisme, dat tot in de eenentwintigste eeuw de kern van de humaniora blijft vormen. Isocrates geloofde in de maakbaarheid van de verantwoordelijke burger en ontwikkelde een opvoedkundig programma gebaseerd op de klassieke retorica. Dit programma was gericht op de intensieve begeleiding van jeugdige talenten, zodat zij zich konden voorbereiden op prominente rollen binnen de politieke gemeenschap.

Filosofie en retorica zijn voor Isocrates essentiële instrumenten. Hij ziet ze als de beste manieren om juist te redeneren, argumenteren en uiteindelijk handelen. Zijn ethiek is praktisch en doelmatig, met een focus op deugden die tot uiting dienen te komen in de politieke praktijk.

Het curriculum van Isocrates' school legt de nadruk op taal en overtuigingskracht. Door zorgvuldig gekozen woorden en het juiste handelen op het juiste moment, wil hij zijn leerlingen leren hoe zij hun innerlijke overtuigingen, morele verantwoordelijkheden en rechtvaardig handelen kunnen ontwikkelen.

MONUMENT VAN MIJN DENKEN omvat een rijke en representatieve selectie van Isocrates' politieke redevoeringen, waaronder Areopagiticus, Panegyricus en Panathenaicus, zijn filosofische redevoeringen zoals Tegen de sofisten, Helena en Apologie van Isocrates, en zijn pedagogische brieven Aan Demonicus en Aan Polycrates.

Jeroen Bons’ toelichtingen zijn zowel gedetailleerd als leerzaam. Hij vertaalt de redevoeringen met zorg en plaatst Isocrates’ pedagogische ideeën in discussie met tijdgenoten zoals Plato en Aristoteles. Bovendien verkent hij de blijvende invloed van Isocrates op het onderwijs en opvoeding. Bons stelt ook dat Isocrates’ oproep tot een nieuwe politieke cultuur, vrij van particularisme en kortzichtig eigenbelang, een essentiëel moreel kompas biedt voor ons maatschappelijk handelen en politiek plichtsbesef vandaag de dag.