Necropolitiek

Mbembe is een invloedrijke denker in het debat over racisme en migratie in Europa. In dit werk introduceert hij het begrip necropolitiek: de macht om te beslissen wie mag leven en wie sterft. Dit concept biedt een kader om mechanismen van uitsluiting en politieke onderdrukking te analyseren, en laat zien hoe de dodelijke politiek doorwerkt in migratie en grenscontroles. Mbembe staat bekend als een van de belangrijkste stemmen binnen het postkolonialisme. In 2015 verscheen de Nederlandse vertaling van zijn moderne klassieker Kritiek van de zwarte rede, en in 2025 ontving hij de Spinozalens; in dat jaar werd ook De aarde als gemeenschap gepubliceerd. Zijn denken gaat verder dan biopolitiek en de orde van de uitzondering; hij pleit voor transnationaal verzet tegen de verspreiding van de doodswereld en voor een wereldwijde ethiek die minder afhankelijk is van soevereine macht.

Mbembe wordt door vele auteurs geprezen om zijn scherpe kritiek op racisme en de relatie daarmmeen tot liberale democratie. Hij verbindt historische processen van kolonialisme en-globalisering met hedendaagse democratische instituties en laat zien hoe politieke beslissingen mensenlevens kunnen beïnvloeden.

Kenmerken

• Necropolitiek als macht om leven en dood te bepalen
• Analyse van uitsluiting en politieke onderdrukking
• Migratie en grenscontroles als deel van dodelijke politiek
• Verbindt Foucault en Fanon in zijn benadering
• Pleit voor een mondiale ethiek boven soevereine macht
• Verkenning van postkoloniale geschiedenis en globalisering

Gebruik

1. Lees de analyse van necropolitiek en de verbindingen met migratie.
2. Overweeg hoe uitsluiting zich uitstrekt tot beleid en instituties.
3. Bespreek de ideeën in relatie tot liberale democratie en mensenrechten.