Nederland in de twintigste eeuw

Op het eerste gezicht lijkt Nederland in de twintigste eeuw een eiland van rust te zijn in een Europese zee vol omwentelingen en massabewegingen. Deze schijnbare stabiliteit gaat echter hand in hand met ingrijpende veranderingen. Terwijl omringende landen hun soldaten naar de loopgraven stuurden, werd in Nederland in 1917 het algemeen kiesrecht ingevoerd, wat leidde tot een versnelling in de modernisering van het land. Na de Tweede Wereldoorlog kwam er een einde aan de neutraliteit en omarmde Nederland een actief buitenlands beleid. In deze periode verloor het zijn belangrijkste kolonie en werd het geïntegreerd in de Pax Americana. De roerige jaren zestig markeerden het omslagpunt van een verzuilde samenleving naar een open democratie met mondige burgers.

Dit boek, geschreven door prof.dr. Friso Wielenga, biedt een compleet overzicht van de binnen- en buitenlandse politiek en de politiek-culturele geschiedenis van Nederland in de twintigste eeuw. Het verhaal begint in de late negentiende eeuw, met de opkomst van de eerste politieke partijen, economische modernisering en groeiende verzuiling. De auteurs sluiten af met de bewogen beginjaren van de eenentwintigste eeuw, die werden gekenmerkt door het multiculturele drama, de moorden op Pim Fortuyn en Theo van Gogh en de toenemende instabiliteit van het politieke landschap.

Voornaamste thema’s en hoofdstukken

• De modernisering van Nederland sinds de late 19e eeuw: Dit deel behandelt onderwerpen zoals de schoolstrijd, sociale kwesties en de uitbreiding van het kiesrecht. Het verkent ook de economische expansie en de rol van het koningshuis in de natievorming.

• Verzuiling, stabiliteit en crisis (1918-1940): Hierin wordt de verzuiling verder uitgediept, de democratie in het interbellum geëvalueerd, en de economische modernisering in de jaren twintig en dertig belicht.

• De bezettingstijd (1940-1945): Dit hoofdstuk beschrijft de Duitse bezetting en de gevolgen daarvan voor de Nederlandse samenleving.

• Wederopbouw tussen vernieuwing en restauratie (1945-1958): Hier wordt ingegaan op de politieke en economische situatie na de oorlog, inclusief de dekolonisatie van Nederlands-Indië.

• De lange jaren zestig (1958-1977): Dit hoofdstuk behandelt de ontzuiling, sociale protesten en de impact van de kabinetten in deze roerige periode.

• Realisme en nieuwe consensus (1977-heden): Dit deel onderzoekt de veranderingen in het politieke klimaat, nieuwe sociale bewegingen en belangrijke politieke figuren zoals Pim Fortuyn.

Met dit boek biedt Friso Wielenga een toegankelijke en diepgaande analyse van de Nederlandse politiek en geschiedenis, tussen continuïteit en verandering, in wat wordt aangeduid als de lange twintigste eeuw.