Nieuwe lichamelijkheid (Paperback)

De invloed van sociale structuren op lichamelijkheid

In haar baanbrekende werk onderzoekt Jenny Slatman, hoogleraar Medical & Health Humanities aan Tilburg University, de complexe relatie tussen lichamen, gezondheid en sociale omgevingen. Ze stelt dat lichamen nooit op zichzelf staan; ze functioneren altijd in relatie tot andere lichamen en hun omgeving. Slatman biedt een kritische blik op de gangbare opvattingen binnen de medische en gezondheidswetenschappen, waarbij vaak gefocust wordt op individuele tekortkomingen.

Een uitdaging voor lichamen

Slatman benadrukt dat bepaalde lichamen structureel worden gehinderd door de sociale context waarin zij zich bevinden. Ze wijst op de volgende voorbeelden:

• Zwarte lichamen worden regelmatig gehinderd in een overwegend witte wereld, waar racisme en discriminatie een rol spelen.
• Vrouwenlichamen ervaren constante afscherming en afremming in een door misogynie gedomineerde samenleving.
• Dikke lichamen worden vaak niet geaccepteerd in een wereld die is ontworpen rondom het gemiddelde lichaamsbeeld, wat leidt tot uitsluiting en stigma.
• Berolstoelde lichamen ondervinden problemen in een omgeving die nauwelijks is ingericht voor toegankelijkheid, zoals trappen die niet kunnen worden genomen.
• Depressieve lichamen voelen zich vaak inert, omdat de wereld hen niet uitnodigt om deel te nemen aan sociale interacties.

Een nieuwe kijk op gezondheid

Slatman stelt dat de conventionele benadering om lichamelijke problemen op te lossen door te focussen op de tekortkomingen van het individu niet effectief is. In plaats daarvan pleit ze voor een heroverweging van de materiële relaties waarin lichamen zich bevinden. Dit vereist een diepere analyse van hoe sociale structuren en culturen onze lichamelijke ervaringen beïnvloeden en bijdragen aan gezondheid, ziekte, en sociale uitsluiting.

Filosofische en antropologische inzichten

Met haar filosofisch-antropologische analyses biedt Slatman nieuwe perspectieven binnen de medische praktijken. Haar eerdere werk, waaronder "Vreemd Lichaam. Over medisch ingrijpen en persoonlijke identiteit", behandelt hoe medische ingrepen de identiteit en ervaringen van individuen vormgeven. De combinatie van filosofische reflecties en gezondheidszorgapparaten laat zien dat het begrijpen van lichamelijkheid verder gaat dan individuele biologie.

Met deze inzichten daagt Slatman ons uit om onze kijk op gezondheid en lichamelijkheid te herzien. Door de bredere sociale context in overweging te nemen, kan er een fundamenteler begrip ontstaan van wat gezondheid en welzijn werkelijk betekenen in onze hedendaagse wereld.