Novellen 1 50

Na de Bijbel heeft het Corpus Iuris Civilis, de verzameling rechtsnormen en jurisprudentie samengesteld onder de Oost-Romeinse keizer Justinianus tussen 527 en 565, een ongeëvenaarde invloed uitgeoefend op het recht en de samenleving in Europa. Deze invloed is honderden jaren voelbaar geweest en heeft geleid tot de ontwikkeling van de rechtsgeleerdheid, de rechtspraak, en de structuur van civielrechtelijke wetgeving in de 18e en 19e eeuw.

Het Corpus Iuris Civilis bestaat uit verschillende delen, waaronder de 'Institutiones', de 'Digesta' en de 'Codex Justinianus'. Na het samenstellen van deze compilaties heeft de kanselarij in Constantinopel, geleid door Tribonianus, de verdere ontwikkeling van het recht met enthousiasme voortgezet. Tussen 535 en 575 zijn er meerdere verordeningen, bekend als Novellae, uitgevaardigd in de voertaal van het Griekstalige Byzantijnse rijk. Deze nieuwe wetgeving heeft vernieuwing gebracht op tal van rechtsgebieden, zoals het staats- en bestuursrecht, kerkelijk recht, privaatrecht en strafrecht.

In tegenstelling tot de eerder vernoemde compilaties zijn de Novellae niet door Justinianus samengebracht in een officiële codificatie, maar zijn zij overgeleverd via particuliere optekeningen van geleerden. De meest gezaghebbende verzameling van deze novellen is de Collectio graeca 168 Novellarum, die ongeveer een decennium na Justinianus' dood is samengesteld. De vertalingen uit deze verzamelingen zijn van groot belang voor de receptie van het novellenrecht in Europa.

Toegevoegd aan deze verzameling is de tekst van het Authenticum, een particuliere collectie die een letterlijke Latijnse vertaling van de Griekse teksten bevat. Dit document heeft een essentiële rol gespeeld bij de verspreiding en de acceptatie van het novellenrecht.

Deze editie van het Corpus Iuris Civilis is voor het eerst in het Nederlands vertaald en gepresenteerd in een kolommeneditie, waarbij de Griekse en Latijnse teksten naast de Nederlandse vertalingen zijn geplaatst. Dit biedt juristen, historici, classici, theologen en anderen die geïnteresseerd zijn in de antieke grondslagen van ons recht en cultuur, een waardevolle toegang tot deze belangrijke juridische teksten.

Met deze dubbeltalige editie wordt beoogd een dieper begrip te kweken van de groeiende unificatie van rechtssystemen in Europa, alsook een herinnering aan de blijvende relevantie van de Justiniaanse codificatie als fundament van de rechtscultuur in het Avondland. Het is een belangrijke bron voor iedereen die zich bezighoudt met de ontwikkeling van het recht in de geschiedenis en de invloed die deze klassiekers hebben gehad op ons huidige juridische systeem.