Ondanks de zwaartekracht

Ondanks de zwaartekracht is een persoonlijke, meeslepende vertelling van Suzanna Jansen over twee rebelse kunstenaars die dwars door de twintigste eeuw reizen: Cornelis van Eesteren, die tegen de wens van zijn vader architect wil worden, en Steffa Wine, een schippersdochter die een danseresbestaan nastreeft. Het boek verweeft hun levens met de maatschappelijke en artistieke ontwikkelingen van de tijd, van de avant-gardescene in Parijs en Berlijn via het interbellum tot het wederopbouwoptimisme na de oorlog. Het onderzoekt hoe de culturele avant-garde een utopische wereld probeerde te bouwen als antwoord op de ontmenselijking door de industriële revolutie, en hoe dans en bouwkunst het ritme en de vorm gaven aan een tijd van snelle verandering. Genomineerd voor de BookSpot Literatuurprijs 2018, biedt het werk een genuanceerde, literaire non-fictie die laat zien hoe dwarsdenkers de tijd hebben gevormd.

Inhoud

Het boek speelt zich af in Nederland honderd jaar geleden en beschrijft de jonge Cornelis van Eesteren en Steffa Wine die beiden streven naar een eigen, onafhankelijk toekomst in respectievelijk architectuur en dans, tegen de verwachtingen van hun omgeving in. Het toont de verweving van hun levens met gebeurtenissen en bewegingen uit de tijd: de opkomst van Bauhaus, De Stijl en Les Ballets Russes; de mens- en machtsverhoudingen van de jaren twenties; de crisis en hoop van het interbellum; de klippen van de oorlog en het wederopbouwoptimisme. Cornelis probeert de nieuwe wereld in baksteen en beton te scheppen, terwijl Steffa het ritme van de moderne tijd uitdrukt. In 1935 ontwerpt hij het grote uitbreidingsplan van Amsterdam, een plan dat na de oorlog in uitgeklede vorm gerealiseerd werd. Gaandeweg laat Jansen zien hoe dwarsdenkers van honderd jaar geleden onze tijd hebben vormgegeven, en hoe kunst een noodzakelijke respondse bood op de geestdodende monotonie van het machinewerk.