Ontwerp van een samenleving (Paperback)

Dit boek biedt een vernieuwend ontwerp voor een samenleving, geïnspireerd door de vijfvoudige causaliteit van handelen zoals gepresenteerd door Aristoteles. De fundamenten van deze aanpak zijn bereikbaar in verschillende hoofdstukken die zich richten op de vijf oorzaken: efficiënte, materiële, formele, conditionele en exemplarische oorzaak.

De Bloei van Homo Faber en Homo Ludens

Centraal in de visie van dit boek staat de ontwikkeling van de ‘Homo Faber’ en ‘Homo Ludens’. Deze concepten vertegenwoordigen respectievelijk de kunstenaar en de speler: de mens die dingen creëert en de mens die speelt en experimenteert. Dit is essentieel voor een samenleving die niet alleen gericht is op productiviteit, maar ook op creativiteit en vreugde. Het vermogen tot ‘assimileren’ en ‘accommoderen’ staat hierin voorop, wat betekent dat leren niet alleen plaatsvindt via absorptie van kennis, maar ook door uitvinding en vernieuwing.

De Materiële Oorzaak en Economische Middelen

In het tweede hoofdstuk wordt de materiële oorzaak besproken, wat betrekking heeft op de middelen die nodig zijn voor het maken van dingen. Tegenover traditionele opvattingen staat hier het argument dat de economische opgave de nieuwe aarde is, niet de natuur. Dit biedt een nieuw perspectief op hoe we onze middelen beheren en gebruiken.

Motivatie en Marktwerking

De derde en vierde hoofdstukken richten zich op de finale oorzaak: de motivatie die aanzet tot creatie. Tevens wordt de rol van markten in het bieden van middelen onderzocht. Ondanks dat markten cruciaal zijn, zijn er ook verschillende imperfecties die beleidsinterventies vereisen. De auteur pleit hiervoor voor de invoering van een Algemeen Basisinkomen (ABI) als ondersteuning van innovatie en creatie.

Vaardigheden, Onderwijs en Ethiek

In het vijfde hoofdstuk worden de benodigde kundigheden besproken, waarbij het leren van relaties en vaardigheden centraal staat. Het zesde hoofdstuk behandelt de noodzakelijke opvoeding en onderwijs, waarbij de Aristotelische deugd van 'phronesis' – de wijsheid in morele keuzes – wordt belicht. Dit is van groot belang voor de praktische handelingen van de Homo Faber.

Instituties en de Natuur

Het zevende hoofdstuk behandelt de conditionele oorzaak, met focus op de rol van instituties in het creëren van een evenwicht tussen negatieve en positieve vrijheid. Het laatste hoofdstuk legt uit hoe de natuur moet worden gezien als een exemplarische oorzaak, niet alleen als een middel voor de mens, maar als doel en voorbeeld van goed gedrag. Het biedt inzichten in hoe we van de natuur kunnen leren en het respecteren van de complexe evolutieprocessen.

Dit boek nodigt uit tot reflectie en biedt een uitgebreide gids voor een samenleving die welzijn, creativiteit en duurzaamheid promoot.