Over Indië

Na Indonesië en Nederland een lange gezamenlijke geschiedenis hebben, blijft het gedeelde verleden in beide landen af en toe opvallend actueel en onderwerp van gesprek. Uit meerdere beschrijvingen komt een beeld naar voren van geuren, smaken, kleuren en mensen uit de archipel, en van een samenleving die lange tijd werd geregeerd door een strikte hiërarchie die hoofdzakelijk door huidskleur werd bepaald. Deze collectie getuigenissen geeft een inkijk in hoe een grote kolonie werd ervaren en hoe de herinneringen daaraan in korte tijd uit het collectieve geheugen lijken te verdwijnen, terwijl er tegelijk een nieuwsgierigheid blijft bestaan naar Nederlands-Indië. Het verhaal wordt verteld door Frank Vermeulen, die voor NRC Handelsblad de laatste ooggetuigen sprak; zijn teksten brengen de verhalen nu voluit naar voren.

Het verhaal schetst de gevolgen van de Japanse invasie in 1942 en de nasleep daarna, waaronder de Bersiap-periode na 1945. Het laat zien hoe de koloniale spekkoek decennialang werd gevormd door wetten en hiërarchie, en hoe de poging om de verloren kolonie te heroveren een bloedig hoofdstuk vormde in de geschiedenis. Een inmiddels krimpende groep mensen kan nog altijd vertellen over de geuren, de smaken en de mensen van Indië, en over de tijd waarin de westerse positie werd gezien door een iris van huidskleur. Deze getuigenissen bieden een aangrijpend perspectief op een complex verleden en de blijvende impact daarvan.

Kenmerken

• Onbeklemtoond: twee miljoen Nederlanders hebben verbinding met Indië
• Geuren, smaken, kleuren en mensen uit de archipel genoemd
• IJzeren hiërarchie bepaald door huidskleur, hoe witter hoe beter
• Japanners vermorzelen de koloniale spekkoek in 1942
• Bersiap-periode na 1945 belicht in de verhalen
• Frank Vermeulen sprak met de laatste ooggetuigen voor NRC Handelsblad