Philippe Sly & Michael McMahon Love's Minstrels: English Songs from The 19th and 20th Centuries (CD)

Hoe het oog van het hart ziet Waarom is het Britse lied van rond de eeuwwisseling interessant voor een artiest of voor een luisteraar vandaag, en waarom waren de toen verdwenen folksongs en folkways interessant voor de dichters en componisten die op deze opname aan bod komen? Een gemeenschappelijk proces van retrospectie, bijna een artistieke techniek, verenigt de hedendaagse vertolker met de historische dichter en de mijmerende componist. Hun gemeenschappelijke benadering, als een resonantie van betekenis, maakt dit verdwenen bucolische Groot-Brittannië voor ons vandaag innerlijk zichtbaar en hoorbaar. Hoe herinneren wij ons een tijd die voorgoed voorbij is? De kunstenaar, in een poging om relevante en betekenisvolle boodschappen te presenteren, graaft in het verleden. Levend met geesten, herinneringen, echo's, grote werken en alle verzamelde gedachten en creaties van generaties kunstenaars die zijn gekomen en gegaan; duikend en weer opduikend, verdwijnt de kunstenaar uit het heden, verzinkt in het verleden, verbindt zich met verloren betekenissen en motieven en komt weer tevoorschijn met de stem van de eeuwen die voortkomt uit zijn eigen stem - en brengt zo betekenis naar voren. De reis naar het archaïsme is voor de hedendaagse vertolker even relevant als voor de componisten en dichters die hier aan bod komen. De stem van de jeugd is helder en aanwezig, maar krijgt schaduw en tint in de resonerende diepten van het verleden, in het oude en het archaïsche. Is lied niet een samengaan van de woorden, die oud zijn, en de zang, die jong is? Veel van de hier voorgestelde componisten waren zich scherp bewust van het verdwijnen van de volksmuziek en trachtten deze verdwijnende stem in hun composities op te nemen. Deze combinatie van melodieën die sterk doen denken aan volksliederen met een verfijnde gevoelige en nobele poëzie creëerde een unieke 'hoge volkskunst' die meer een terugvinden van betekenis was dan een stilistisch terugschroeven van muzikaal conservatisme. In deze hele verzameling Engelse liederen wordt geen melding gemaakt van het vliegtuig, de auto, de trein, de fabriek of van de bommen, kanonnen en loopgraven van de moderne oorlogvoering. Voor deze componisten, die het grootste deel van hun leven in grote steden woonden, vormden de natuur en het plattelandsleven de meest dwingende metaforen voor de innerlijke, menselijke ervaring van hun steeds meer gemechaniseerde en geïndustrialiseerde buitenwereld. Het Engeland van rond de eeuwwisseling was een merkwaardige mengeling van oude levenswijzen en nieuwe technologie: auto's die door paarden getrokken karren passeerden; snelle mechanische smederijen en machinefabrieken die het stille gekraak van het spinnewiel of het ritmische geklots van de boterkarn overstemden. De beeldspraak en de poëtische onderwerpen van de hier voorgestelde liederen tonen ons een wereld in overgang, die voor altijd in het geheugen verdwijnt. De wereld van Shakespeare, de wereld die in oude volksliederen wordt voorgesteld, of de wereld van de oude Vedische Indische culturen waren voor hen even ver weg als hun verdwenen wereld dat nu voor ons is. Misschien is de artistieke dienst die deze componisten ons hebben bewezen wel de kracht van hun geloof in verbeelding en metafoor als transformerende krachten en manieren om ons de wereld te herinneren. In een historische terugblik is het gemakkelijk om verbanden te leggen tussen kunstenaars om de notie van een school, stijl of stroming te ondersteunen. Wat voor de kunstenaar vaak een eenzaam en moeilijk proces is van persoonlijk zoeken, falen, transformatie en expressie lijkt ons honderd jaar later representatief voor een algemene tendens van die tijd. Bijna zonder uitzondering studeerden deze componisten rond de eeuwwisseling aan het Royal College of Music, vaak onder dezelfde professoren. Toch zijn de liedzettingen niet alleen gebaseerd op verschillende poëtische genres, vormen en historische perioden over het hele spectrum - van vunzige ballade via hoogdravende liefdesprijzing tot hedendaagse meditaties over dood en transformatie - elk draagt ook, in elke fi guratie, merkwaardige modulatie of suggestieve melodie, een belangrijk en wezenlijk uniek deeltje bij tot wat wij kennen als het Britse geluid. Misschien was één element dat deze componisten verenigde wel de wens om de wereld niet te presenteren zoals hij was, maar zoals hij zou kunnen zijn: dat muziek ons kon onderdompelen in een verlangende, dromende romantiek en idealisme in die meest wrede realistische eeuw. Hun muziek kan dienen als een soort geruststelling of als een hart onder de riem; onder de contexten en situaties van het moderne leven leven de zaden van archetypische ervaring, gesymboliseerd en zo meesterlijk voortgebracht in deze zeer persoonlijke, heerlijk pastorale muziek.