Radicale democratie vertelt voor het eerst het spectaculaire levensverhaal van Pieter Vreede (1750-1837), de grondlegger van de democratie in Nederland. Eeuwenlang werd democratie gezien als een gevaarlijke regeringsvorm; aan het eind van de achttiende eeuw veranderde dat toen radicale revolutionairen in Nederland streden voor vrijheid, gelijkheid en volksinvloed. Pieter Vreede, een Leidse schrijver en wolfabrikant, leidde de patriottenbeweging in Holland, verzet tegen de Oranjes en conservatieve regenten, en streed later vanuit Tilburg voor de politieke zelfstandigheid van Brabant. In 1798 pleegde hij een staatsgreep die de weg vrijmaakte voor de eerste Nederlandse grondwet, een Staatsregeling die wordt gezien als een democratisch hoogtepunt in de geschiedenis. Met ideeën over volksinvloed en de afschaffing van de slavernij was hij zijn tijd ver vooruit, en door zijn vlijmscherpe pen en politieke behendigheid groeide hij uit tot een invloedrijke en omstreden figuur. Het werk combineert een biografie met een ideeëngeschiedenis van het democratisch denken aan het einde van de achttiende eeuw, gebaseerd op grondig bronnenonderzoek. Theoretisch traden daarnaast de ideeën van Dirk Alkemade naar voren, historicus verbonden aan de Universiteit Leiden, met een proefschrift dat daar in 2025 werd verdedigd.
Kernpunten
- Levensverhaal Pieter Vreede (1750-1837)
- Grondlegger van de democratie in Nederland
- Leidde patriottenbeweging en verzet tegen Oranjes
- Staatsgreep 1798 en eerste Nederlandse grondwet
- Ideeën over volksinvloed en afschaffing slavernij
Achtergrond
Het werk presenteert een combinatie van biografie en ideeëngeschiedenis van het democratisch denken aan het einde van de achttiende eeuw, gebaseerd op grondig bronnenonderzoek.