Reis naar het Turkije van Ataturk

Gerard Vissering en zijn reis naar Turkije in 1928

Op 4 juni 1928 arriveert Gerard Vissering, een onopvallende Nederlandse man van ouderen leeftijd, kalend en met een rond brilletje, samen met zijn jonge vrouw en assistent op een boot uit Venetië in Istanbul. Ondanks het vroege uur van ongeveer 4 uur ’s ochtends, worden zij verwelkomd door vier vooraanstaande heren, allen directeuren van de Turkse Banque d’Affaires (Türkiye İş Bankası). Vissering beschrijft deze ontvangst in zijn dagboek: “Ontvangst allervriendelijkst. Helpen ons wel door pascontrole en douane. Wij rijden naar het Pera Palace Hotel, alwaar wij op de 2e verdieping achter zeer goede hoekappartementen krijgen: salon, slaapkamer, badkamer. Alles oud maar nog zeer goed.”

Achtergrond van de reis

Turkije had in 1923 haar onafhankelijkheid uitgeroepen en als republiek herrezen uit de ruïnes van het Ottomaanse rijk. De nieuw opgerichte republiek had dringend financiële middelen nodig voor de opbouw van het land en de afbetaling van de schulden van het oude regime. In dit kader was er de ambitie om een nationale staatsbank op te richten. De directeur van de net opgerichte Türkiye İş Bankası, Celal Bayar, die later president van Turkije zou worden, zag het belang in van een sterke financiële basis en wilde zijn bank omvormen tot een Centrale Bank. Hij kende Vissering als een gerespecteerde figuur in de financiële wereld.

Reis en observaties

Tijdens zijn vier weken durende reis door Turkije, van Istanbul naar Ankara, heeft Vissering de gelegenheid om de leiders van de jonge republiek, diplomaten, journalisten en bankiers te ontmoeten. Hij legt zijn observaties vast in een dagboek, dat gedurende 100 jaar verborgen bleef. Dit dagboek biedt een unieke kijk op de opbouw van de jonge republiek en de inspanningen van een groep idealistische jonge mannen die zich inzetten om de eeuwenlange achterstand van de Turken ten opzichte van het Westen te beëindigen.

Publicatie en inhoud

Het dagboek van Gerard Vissering wordt hier integraal gepubliceerd, inclusief de oorspronkelijke Nederlandse tekst, Turkse vertaling, en aanvullende documenten van de Nederlandsche Bank. Met dit waardevolle materiaal krijgen lezers niet alleen inzicht in de historische context van Turkije in de jaren '20, maar ook in de financieringsstrategieën en uitdagingen waarmee de nieuwe republiek werd geconfronteerd. De publicatie is een fascinerende bron voor zowel geschiedkundigen als geïnteresseerden in de ontwaking van de moderne Turkse staat.