Ro¿liny cyjanogenne

Cyjanek jest obecny na Ziemi od czasów przed pojawieniem si¿ ¿ycia. Jest on uwalniany z ró¿nych ¿róde¿, w tym z niektórych tak zwanych ro¿lin "cyjanogennych". Ro¿liny te przechowuj¿ cz¿steczki prekursorowe znane jako glikozydy cyjanogenne.Zawiera je ponad 3000 gatunków ro¿lin. G¿ówne ro¿liny cyjanogenne to Rosaceae (gorzkie migdäy i laur wi¿niowy), Euphorbiaceae (maniok) i Poaceae (sorgo). Ich organy (li¿cie, nasiona, korzenie) zawieraj¿ specyficzne glikozydy cyjanogenne, takie jak amigdalina lub linamaryna.Zatrucie, ostre lub przewlek¿e, zale¿y od spo¿ytej dawki. Toksyczno¿¿ cyjanku wynika z blokowania mitochondrialnego ¿äcucha oddechowego, co prowadzi do ¿miertelnego niedotlenienia komórek. Po spo¿yciu cyjanek jest szybko wch¿aniany i metabolizowany, g¿ównie w w¿trobie, zanim zostanie wyeliminowany przez nerki. Ostre zatrucie objawia si¿ bólami g¿owy, nadmiern¿ duszno¿ci¿, a nast¿pnie niedotlenieniem, drgawkami i mo¿e prowadzi¿ do zatrzymania kr¿¿enia i oddychania.Dog¿¿bna wiedza na temat ¿róde¿, mechanizmu dziäania i toksykokinetyki cyjanku ma kluczowe znaczenie dla zapobiegania i skutecznego leczenia zatru¿.