The Philosophy of Auguste Comte

Het nieuwe systeem van filosofie, hoe origineel het ook lijkt, is in meer of mindere mate rechtstreeks verbonden met de doctrines van voorgaande tijden. Dit systeem is ook nauw verbonden met bredere, minder op het eerste gezicht zichtbare, algemene voorwaarden, die voortvloeien uit sociale omstandigheden. De invloeden van religieuze, politieke, economische en intellectuele fenomenen die kenmerkend zijn voor de hedendaagse context zijn onmiskenbaar. Het is dus niet voldoende om dit systeem als een op zichzelf staand geheel te bestuderen; het moet worden teruggebracht naar zijn plaats binnen een groter geheel dat zijn essentiële kenmerken verklaart.

De historische methode die Comte hanteert, is van groot belang om een volledig begrip van zijn doctrine te krijgen. Om de algemene richting en het belang van de verschillende onderdelen van zijn werk te waarderen, moeten we rekening houden met de historische omstandigheden waarin de doctrine is ontstaan. De Franse Revolutie, als een cruciaal feit, heeft de opkomst van de positieve filosofie bepaald. Comte zelf stelt dat zonder deze revolutionaire verandering, er geen theorie van vooruitgang, sociale wetenschap of positieve filosofie mogelijk was geweest. Dit buitengewone sociale tumult heeft onvermijdelijk een uitgebreide beweging in filosofische en politieke speculatie teweeggebracht.

Aan het begin van de 19de eeuw stelde de opkomende generatie zich de dringende vraag: "Welke sociale instellingen moeten er na de Revolutie worden opgezet?" Dit gold niet alleen voor politieke systemen, maar ook voor de fundamentele principes van sociale ordening. Deze vraag werd door vele invloedrijke denkers, zoals Chateaubriand, Fourier, Saint-Simon, Joseph de Maistre, Cousin en Comte, ter harte genomen. Gezamenlijk waren zij van mening dat een "organisch" tijdperk moest volgen op het "kritische" tijdperk dat net achter hen lag. Saint-Simon verwoordde dit treffend: "de mensheid is niet gemaakt om in ruïnes te wonen."

In dit kader bespreekt M. Lévy-Bruhl de coherentie van Comte’s werken en richt hij zich op zijn belangrijkste werk, de "Philosophie." Volgens Lévy-Bruhl vertegenwoordigt dit werk de dominante en meest vruchtbare compositie van de 19de eeuw, met invloed die reikt tot in Engeland, heel Europa en Amerika. Interessant is dat Lévy-Bruhl twee beroemde Franse schrijvers, Taine en Renan, noemt als grote voorstanders van Comte's ideeën, ondanks hun afstand van zijn doctrines. Renan beschouwde Comte als een typische naam van de eeuw en deelde zijn geloof in de 'religie van de mensheid'.