Treur Nederland! Rampliederen Door De Eeuwen Heen

Als mensen door een ramp worden getroffen, zoeken ze vaak troost bij elkaar. Minder bekend is dat er een heel lange traditie van rampliederen bestaat: door samen te zingen zochten mensen steun bij elkaar. Ze zongen in kerken, op marktpleinen en straten over aardbevingen, ziektes, overstromingen en branden. Het wemelde in dit soort liederen van de sensationele details. Vluchtende mensen, drijvende lijken, exploderende schepen en plunderende omstanders: het passeerde allemaal de revue. Het nieuws werd met opzet zo levendig mogelijk gebracht: zo konden mensen zich inleven in de verschrikkingen die anderen hadden meegemaakt. Globaal vervulden rampliederen vroeger vier verschillende functies: ze verspreidden het nieuws, ze brachten een morele boodschap over, ze versterkten het saamhorigheidsgevoel en ze hadden een esthetische functie.Tot op de dag van vandaag verschijnen er rampliederen en nog altijd bieden ze de toehoorders troost. Anders dan vroeger zijn ze niet meer bedoeld om het nieuws te verspreiden; die rol hebben andere media immers overgenomen. Maar ze creëren nog altijd gemeenschapsgevoel en vervullen soms ook een benefietfunctie. Ook de laatste grote ramp, de coronacrisis, heeft opnieuw tal van dichters en componisten geïnspireerd om hun ervaringen te verklanken.Prof. dr. Lotte Jensen is hoogleraar Nederlandse literatuur- en cultuurgeschiedenis aan de Radboud Universiteit. Zij leidt daar het onderzoeksproject Dealing with Disasters in the Netherlands naar de verwerking van rampen en de vorming van een nationale identiteit. In dit kader verzocht zij Camerata Trajectina liederen over nationale en lokale rampen – van de Sint-Elisabethsvloed uit 1421 tot en met de huidige coronacrisis – weer tot klinken te brengen. Dit album is het resultaat van een grondig onderzoek naar de muzikale mogelijkheden.Het ensemble Camerata Trajectina (‘Utrechts muziekgezelschap’, opgericht 1974) heeft naam gemaakt met haar voortdurende pleidooi voor de Nederlandse muziek vanaf de Middeleeuwen tot en met de 17e eeuw. Programma’s zijn veelal opgebouwd rond literaire of politieke en religieuze thema’s en personen uit de Nederlandse geschiedenis.The album is available in a limited edition of 1300 hand-numbered copies.