Tussen glimlach en grimas (Paperback)

Mensen kunnen elkaars emoties aan het gezicht lezen, en ook dieren communiceren via gezichtsuitdrukkingen, lichaamstaal en andere emoties. Dit onderzoek zoomt in op de verschillen en overeenkomsten tussen mens en dier en belicht hoe dieren in sociale groepen proberen te begrijpen waar hun soortgenoten mee bezig zijn. Zo wordt duidelijk hoe emoties zich uiten bij onder andere vogels, chimpansees en honden, en welke signalen daarbij een rol spelen. Darwin merkte al op dat er veel overeenkomsten bestaan tussen de uitingen van menselijke en dierlijke emoties, vooral bij dieren met een lange evolutionaire geschiedenis met mensen, zoals bonobo’s en chimpansees. Elk dier bezit een uniek repertoire aan emoties, en door dit repertoire te bestuderen krijgen we een beter beeld van sociaal gedrag en communicatie in de dierwereld.

Het onderwerp toont hoe gezichtsuitdrukkingen en lichaamstaal cruciaal zijn voor samenwerking en sociale interactie. Het onderzoek benadrukt dat emoties bij dieren niet alleen een individuele ervaring zijn, maar ook een communicatiemiddel dat groepsleven mogelijk maakt. Het verhaal verbindt inzichten over menselijk en dierlijk welzijn met de lange geschiedenis van onderzoek naar emoties.

In 2024 werd de Mercator Sapiens Stimulus toegekend aan prof. dr. Mariska Kret, hoogleraar Cognitieve Psychologie aan de Universiteit Leiden. De regeling is mogelijk gemaakt door een wetenschappelijk genootschap en ondersteund door een stichting; de totstandkoming draagt bij aan de verbinding tussen wetenschap en samenleving.

Kenmerken

• De focus ligt op lezen van emoties bij mens en dier
• Vogels kunnen stemmingen beïnvloed zien in zang
• Chimpansees tonen vrolijkheid via een grijns
• Honden ruiken aan andere honden om stemming te peilen
• Darwin onderstreepte overeenkomsten in dierlijke en menselijke emoties
• Mariska Kret kreeg in 2024 de Mercator Sapiens Stimulus